Home Thời sự Đà Lạt, Lâm Đồng mưa nhỏ lũ s.âu, vì đâu nên nỗi?

Đà Lạt, Lâm Đồng mưa nhỏ lũ s.âu, vì đâu nên nỗi?

26 min read
0
0
44

TTO – Chỉ cần một trận mưa có cường độ trung bình nhưng k.éo dài đã kh.iến lũ lớn x.ảy r.a khắp nơi. Cao điểm đợt lũ là ngày 8-8, lượng mưa ở Đà Lạt được ghi nh.ận chỉ khoảng 23mm/24h.

Đà Lạt, Lâm Đồng mưa nhỏ lũ s.âu, vì đâu nên nỗi? - Ảnh 1.

Khu dân cư hạ lưu suối Cam Ly (Đà Lạt) b.ị ng.ập s.âu vào rạng sá.ng 8-8 – Ảnh: K.L.

Mưa nhỏ nhưng lũ x.ảy r.a ở Lâm Đồng rất lớn. Điều này có vẻ khá.c lạ nhưng đúng với thực trạng đang diễn ra ở Lâm Đồng, đặc biệt là Đà Lạt và khu vực xung quanh.

Từ cá.c số liệu của cá.c c.ơ qu.an tỉnh Lâm Đồng, cá.c chuyên gia nhìn nh.ận Lâm Đồng đang gá.nh h.ậu qu.ả của nô.ng ngh.iệp lạm d.ụng nhà kính, xây dựng nhà cửa mật độ cao. Hai tá.c nhân này kh.iến cho hệ số thấm, th.oát nước giảm ngh.iêm trọng.

Do đó chỉ cần một trận mưa có cường độ trung bình nhưng k.éo dài đã kh.iến lũ lớn x.ảy r.a khắp nơi. Cao điểm đợt lũ là ngày 8-8, lượng mưa ở Đà Lạt được ghi nh.ận chỉ khoảng 23mm/24h.

Trong ngày 8-8, khu vực nội ô Đà Lạt xuất hiện nhiều điểm ng.ập k.éo dài khoảng 1 giờ như hạ lưu suối Cam Ly (khu dân cư Mạc Đỉnh Chi), khu vực hồ Than Thở, bờ hồ Xuân Hương khu vực Vườn hoa thành phố.

Huyện Lạc Dương nằm ở lân cận Đà Lạt có lũ lớn xuất hiện ở nhiều điểm tàn phá hơn 200ha ruộng vườn và nhà cửa, c.ô lập hơn 50 hộ dân trong nhiều giờ.

Theo Tiến sĩ ngành môi trường Lâm Ngọc Tuấn (Đại học Đà Lạt): lũ ở Đà Lạt và vùng lân cận có tần suất ngày càng dày hơn trong 7 năm gần đây có ng.uyên nh.ân rất lớn từ việc gia tăng ồ ạt diện tích sản xuất nô.ng ngh.iệp trong nhà kính, nhất là vùng nô.ng ngh.iệp dọc hai bên suối Cam Ly – c.on suối x.ương sống có v.ai trò dẫn nước và th.oát nước cho khu vực Đà Lạt.

Theo cá.c số liệu mới nhất từ Sở Nô.ng ngh.iệp và phát triển nô.ng th.ôn tỉnh Lâm Đồng, tổng diện tích sản xuất rau hoa của Đà Lạt khoảng 18.000ha nhưng có đến 10.000ha nhà kính (tỉ lệ hơn 50%).

Diện tích nhà lưới, nhà kính chủ yếu nằm ở những vùng nô.ng ngh.iệp lớn dọc suối Cam Ly như Thái Phiên, Chi Lăng, Mê Linh… Đây là diện tích thống kê được, chưa kể những diện tích nằm “ngoài sổ” như lấn chiếm rừng.

Tiến sĩ Tuấn phân tích: “Về lý thuyết thì những vùng đất có nhà kính hệ số thấm nước bằng kh.ô.ng. Có nghĩa mưa đổ xuống thì r.ơi trên những tấm nilô.ng và bằng cá.ch nào đó đổ ào ào ra suối. Nước kh.ô.ng có thấm vô đất giọt nào hết. Mưa to nhưng bên trong nhà kính đất khô rang, kiểu như m.ình mặc áo mưa đi dưới trời mưa vậy.

Lượng nước kh.ô.ng thấm được đổ ra suối trong thời gian ngắn kh.iến nước dâng cao đột ngột tạo lũ với t.ốc độ chảy mạnh. Như vậy dù mưa kh.ô.ng to nhưng vẫn x.ảy r.a lũ, lụt. Nếu mưa to thì h.ậu qu.ả kh.ô.ng còn nằm trong tầm k.iểm s.oát”.

Tiến sĩ Tuấn nhấn mạnh: “Quan sát trận lũ vừa qua có thể thấy những nơi có lũ n.ặng nhất ở Lâm Đồng là những nơi bạt phá rừng núi để làm nhà kính trồng rau hoa. Chúng ta cần lưu ý việc phá rừng trồng rau chưa tá.c h.ại bằng phá rừng để làm những khu nhà kính.

Kết cấu vùng đồi núi b.ị phá vỡ, dòng chảy, cá.ch thẩm thấu nước đều b.ị thay đổi theo hướng tiêu cực và h.ậu qu.ả xảy những nơi cá.ch đó hàng chục, hàng trăm cây số cũng phải gá.nh “.

Khu vực lũ quét kh.iến 41 ng.ười b.ị m.ắc k.ẹt nhiều giờ liền là khu vực hàng chục hecta nhà kính nằm trong một thung lũng nhỏ. Đây cũng là khu vực đồi núi đã b.ị san g.ạt để làm nô.ng – Ảnh: M.VINH

Theo Bộ NN&PTNT, tính đến thời điểm năm 2018, rừng Tây Nguyên có độ che phủ chỉ còn 46%. Chỉ riêng Lâm Đồng đã m.ất 90.000ha rừng chỉ trong khoảng từ năm 2010 đến  nay. Tốc độ m.ất rừng của Tây Nguyên cao nhất trong khoảng thời gian trước năm 2016 (thời điểm đóng cửa rừng).

Câu chuyện nhà kính trở nên đ.á.ng lo ng.ại hơn khi diện tích che phủ rừng nội ô của Đà Lạt đang dưới 45%.

Tiến sĩ Vũ Ngọc Long – nguyên viện trưởng V.iện Sinh thái học miền Nam, ng.ười thường xuyên có những phản biện chuyên môn cho cá.c dự á.n phát triển Lâm Đồng và là ng.ười đang th.ực h.iện ngh.iên c.ứu về hệ sinh thái Đà Lạt và cá.c vùng l.iên qu.an – trăn trở rằng Đà Lạt là nơi có khí hậu ôn hòa nên khi nhà kính mọc lên tràn lan, mọi ng.ười chỉ thấy cảnh quan b.ị phá vỡ mà ít cảm nh.ận đến một sự thay đổi về nhanh ch.óng về khí hậu, hệ sinh thái ở đây.

“Tôi cho rằng đối với một vùng khí hậu đặc biệt như Đà Lạt thì đó là sự thay đổi ngh.iêm trọng, có thể dùng từ khủng kh.iếp và đến lúc kh.ó vãn hồi. Kh.ô.ng chỉ tôi mà nhiều nhà kh.oa học đã c.ảnh b.áo với cơ qu.an ch.ức năng rằng nhà kính đã và đang phá h.ủy cảnh quan mộng mơ và và ‘sức khoẻ’ hệ sinh thái của Đà Lạt”, ô.ng Long nói.

Những so sá.nh khá.c ch.o th.ấy diện tích nhà kính hiện nay đã gấp 5 lần so với 5 năm trước đó. Hiện trạng xây dựng nhà kính được phát triển một cá.ch tự do và gần như thả n.ổi t.ùy vào “sức mạnh” của từng hộ gia đình. C.ơ qu.an địa phương dường như kh.ô.ng có ý định quản lý việc phát triển nhà kính tại khu vực vườn của giai đoạn hay đất thuê mướn.

Đà Lạt, Lâm Đồng mưa nhỏ lũ s.âu, vì đâu nên nỗi? - Ảnh 3.

Khu vực lũ quét kh.iến 41 ng.ười b.ị m.ắc k.ẹt nhiều giờ liền là khu vực hàng chục hecta nhà kính nằm trong một thung lũng nhỏ. Đây cũng là khu vực đồi núi đã b.ị san g.ạt để làm nô.ng – Ảnh: M.VINH

Theo định hướng của tỉnh Lâm Đồng, đến năm 2020 diện tích canh tá.c rau khoảng 20.000ha, trong đó 75% diện tích ứng d.ụng c.ô.ng nghệ cao; diện tích canh tá.c hoa khoảng 2.800ha, trong đó 90% diện tích ứng d.ụng c.ô.ng nghệ cao. Điều đó có nghĩa là chỉ 1 năm n.ữa thôi, nhà kính và nhà lưới sẽ phát triển nhiều hơn n.ữa theo một quy hoạch chung.

Theo t.iến s.ĩ Long, biến đổi cảnh quan, xuất hiện lũ là những h.ậu qu.ả nhãn tiền của lạm d.ụng nhà kính. Chuyên s.âu hơn, một t.iểu khí hậu tiêu cực đã hình thành tại Đà Lạt. Như hiện nay, vành đai xanh đã lùi quá xa thành phố, vùng trắng nhà kính càng lúc càng lớn.

Ở vùng trung tâm mật độ xây dựng tăng nhanh. Sự thay đổi kiến trúc chung trong lòng thành phố và vùng vành đai đã t.ạo n.ên một cơ hội để những ả.nh h.ưởng tiêu cực “t.ấn c.ô.ng” vùng trung tâm thành phố.

“Những h.ậu qu.ả của nô.ng ngh.iệp lạm d.ụng nhà kính tôi nói ở trên như thay đổi nhiệt độ, ô nh.iễm nước, kh.ô.ng khí kh.ô.ng chỉ khu trú trong phạm vi những khu nhà kính. H.ậu qu.ả đó đổ d.ồn vào khu trung tâm như tôi đã phân tích về mặt địa hình và quy hoạch. Tất cả tạo ra một h.ậu qu.ả mới là vùng t.iểu khí hậu tiêu cực hình thành.

Thử tưởng tượng xem đ.á.ng lẽ cái nơi là ‘máy lạnh’ của thành phố như vùng ven Đà Lạt và huyện Lạc Dương l.ại trở thành ‘máy nóng’ thì vùng trung tâm sẽ ra sao. Cần biết thêm nhiệt độ ở những khu nhà kính tăng trung bình 3-5oC so với những khu vực khá.c trong cùng điều kiện thời tiết.

Chúng tôi đã ghi nh.ận được những số liệu ch.o th.ấy nhiệt độ trung bình của Đà Lạt đã tăng trung bình 1-1,5 độ và biên độ nhiệt giãn thêm 3oC trong 10 năm qua”, t.iến s.ĩ Vũ Ngọc Long nhấn mạnh.

Tiến sĩ Vũ Ngọc Long cho biết thêm: “Tôi cho rằng Lâm Đồng và cá.c tỉnh Tây Nguyên cần đ.á.nh giá l.ại toàn diện cá.c yếu t.ố tá.c đ.ộng g.ây biến đổi cảnh quan, suy giảm hệ số thấm nước, mật độ xây dựng đô thị và cả yếu t.ố lâu nay chúng ta bỏ ngỏ là t.ổ ch.ức sản xuất nô.ng ngh.iệp. Việc đ.á.nh giá sẽ cho những cơ sở quan trọng để ph.òng ch.ống lũ lụt”.

Mai Vinh, theo Tuổi Trẻ

Load More In Thời sự

Leave a Reply

Check Also

Hai xe ôtô k.éo nhau, dây xích đ.ứt kh.iến một ng.ười t.ử v.ong

Ngày 23/8, tại địa ph.ận xóm Bản Sao, xã Lý Quốc, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng, x.ảy r.a m…