Home Thế giới Giải mã ý đồ của hải quân Trung Quốc trên ‘biển xa’

Giải mã ý đồ của hải quân Trung Quốc trên ‘biển xa’

24 min read
0
0
103

Hải quân Trung Quốc phát triển ở mức độ chưa từng thấy, hiện đại hóa nhanh chóng, tăng tốc mở rộng phạm vi hoạt động trong 15 năm qua.

Sự thúc đẩy phát triển của hải quân T.Q làm dấy lên nhiều quan ngại về ý định cuối cùng của nước này, ít ra theo quan điểm của Carl Schuster, cựu chỉ huy hải quân Mỹ đã nghỉ hưu, cựu giám đốc vận hành của Trung tâm Tình báo của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ.

Tại một cuộc hội thảo đầu tháng 5, hơn 200 chuyên gia về hải quân đã tập trung tại trường Hải chiến Hải quân Mỹ để thảo luận về những mối lo ngại nói trên và thá.ch thức lớn hơn từ sự mở rộng sức mạnh hải quân của T.Q. Ông Schuster, hiện làm việc tại Đại học Harvard, có bài viết trên CNN về tham vọng trên “biển xa” của hải quân T.Q.

Phát triển rầm rộ cá.c chương trình v.ũ kh.í

Ông Schuster dẫn lời James Fanell, đại úy hải quân đã về hưu và từng là l.ãnh đ.ạo t.ình b.áo Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ, lưu ý rằng Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân T.Q (PLAN) đã đưa vào hoạt đ.ộng số lượng tàu nhiều gấp bốn lần so với Hải quân Mỹ trong thập kỷ qua.

Một chuyên gia khá.c tại hội thảo cho biết tỷ lệ sức mạnh hải quân tại Tây Thái Bình Dương đã chuyển biến theo hướng có lợi cho T.Q, với PLAN sở hữu 106 bệ phóng t.ên l.ửa so với 22 chiếc của hải quân Mỹ.

Giai ma y do cua hai quan Trung Quoc tren 'bien xa' hinh anh 1 Hải quân T.Q trình làng tàu khu trục Type 055 mới tại Thanh Đảo, phía đông T.Q tại lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm ngày thành lập hải quân nước này vào ngày 23/4. Ảnh: Getty.

Đáng chú ý hơn, cá.c chuyên gia hướng sự quan tâm tới khẳng định của T.Q rằng nước này đã có những bước tiến nhanh chóng trong phát triển cá.c chương trình v.ũ kh.í laser, siêu thanh và xung điện từ cũng như cá.c hệ thống kh.ông người lái.

Tuy nhiên, T.Q và PLAN cũng đang đối mặt với nhiều thá.ch thức và thiếu hụt, kh.iến những tiến bộ nói trên chưa thực sự đạt mức đe d.ọa đúng tầm của nó.

Một vấn đề n.ổi cộm đó là cá.c nhánh quân sự của T.Q vẫn chưa hợp tá.c trơn tru với nhau dù cho Chủ tịch Tập Cận Bình kh.ông ngừng thúc đẩy mạnh sự gắn kết này và những cải tổ gần đây cũng nhằm vào mục tiêu đó. Cá.c cuộc diễn tập chung tiếp tục ở quy mô nhỏ và vai trò của cá.c bên vẫn tá.ch biệt về nhiều mặt.

Điều này có nghĩa là khoảng cá.ch vẫn còn trong cá.c hoạt đ.ộng tá.c chiến đa l.ực l.ượng, đặc biệt trong cá.c tá.c chiến bên ngoài Chuỗi đảo thứ nhất (First Island Chain) hay tá.c chiến biển xa (Far Seas).

T.Q thể hiện sự vượt trội về giá.m s.át đối với vùng biển gần bờ (Near Seas) chứ kh.ông phải vùng biển xa. Việc thiếu sức mạnh kh.ông quân trên biển và cá.c căn cứ ở nước ngoài để cung cấp hỗ trợ trên kh.ông đã hạn chế khả năng để phát huy sức mạnh trên bờ bằng t.ên l.ửa hành trình t.ấn c.ông mặt đất hoặc cá.c hệ thống kh.ông người lái.

Trong khi PLAN đã gia tăng đáng kể cá.c hoạt đ.ộng ở nước ngoài kể từ khi b.ắt đầu cá.c chiến dịch chống c.ướp biển từ 11 năm trước, l.ực l.ượng này vẫn chưa thể hiện khả năng bảo vệ cá.c tuyến liên lạc trên biển của mình qua Ấn Độ Dương. Tới 70% nhu cầu năng lượng và hơn 80% hoạt đ.ộng thương mại của của T.Q đi qua tuyến đường biển này.

T.Q có căn cứ hỗ trợ hải quân ở Djibouti và cá.c thỏa thuận tiếp cận trong khu vực nhưng chuỗi hậu cần của PLAN thiếu năng lực hỗ trợ cá.c l.ực l.ượng được triển khai cần thiết để chống lại một đối thủ lớn.

Cần giải pháp toàn diện để đối trọng

Dù vậy, thá.ch thức hàng hải từ T.Q là có thật, chuyên gia tại Harvard nhận định.

T.Q đã khởi xướng một nỗ lực ngh.iên cứu và khảo sát hải dương học quy mô lớn ở hầu hết đại dương trên thế giới. PLAN đang hoạt đ.ộng trên toàn cầu, thực hiện cá.c cuộc tập trận với hơn 30 quốc gia, tá.c chiến ở tất cả cá.c đại dương trên thế giới và xuất hiện ở bốn trong số bảy vùng biển.

Giai ma y do cua hai quan Trung Quoc tren 'bien xa' hinh anh 2 T.Q dự định đóng mới 8 tàu khu trục Type-055. Chiến hạm này đang được đóng mới với tốc độ rất nhanh. 6 tàu đang được đóng mới cùng lúc ở cá.c nhà máy đóng tàu khá.c nhau. Ảnh: China Daily.

Và chiến lược hàng hải của T.Q, tá.c giả là Bộ Thương mại Hàng hải nước này, đã mang lại những con số lấn lướt so với cá.c quốc gia khá.c, bằng cá.ch tích hợp chặt chẽ cá.c hoạt đ.ộng dân sự, thương mại, ngoại giao và hải quân.

Chẳng hạn, cá.c c.ông ty và hãng vận tải biển của T.Q là những nơi phản hồi đầu tiên với Mozambique sau cơn bão tàn phá n.ặng n.ề gần đây. PLAN nắm vai trò hỗ trợ trong chiến lược đó, thúc đẩy lợi ích kinh tế và ch.ính tr.ị của T.Q.

Theo CNN, trong khi cá.c mục tiêu khu vực, trong đó có thống lĩnh cá.c “vùng biển gần” – bao gồm Đài Loan và Biển Đông, vẫn là trọng tâm của PLAN, giới l.ãnh đ.ạo T.Q đang nhắm tới cá.c tham vọng toàn cầu của PLAN và lên kế hoạch thực hiện những mục tiêu đó trước 2050.

Cá.c chuyên gia và cộng đồng t.ình b.áo phương Tây được cho là phải theo sát bước tiến của PLAN, gạt bỏ cá.c nhận định cũ khi đ.ánh giá th.ông tin mới để cung cấp cho cá.c nhà hoạch định những hiểu biết cần thiết phục vụ việc dự đoán và nắm b.ắt mọi ý đ.ồ của T.Q.

Ngăn chặn xung đột đòi hỏi l.ực l.ượng phù hợp và hiểu biết rõ ràng về tất cả những hành đ.ộng và ý định của cá.c bên. Tới nay, phương Tây vẫn chưa làm tốt điều đó.

Đại úy Fanell gọi đó là sự tính toán nhầm của giới học thuật và cộng đồng t.ình b.áo Mỹ về phạm vi, quy mô và thời gian của hiện đại hóa của PLAN và tá.c đ.ộng của nó đối với an ninh quốc gia Mỹ.

T.Q hiện vẫn duy trì sự hiện diện ở vùng biển gần trên cá.c đại dương của thế giới, hạm đội của nước này cũng đang phát triển nhanh chóng và ý định của họ dường như lớn hơn những gì có trong cá.c tuyên bố chính thức từ Bắc Kinh.

Nếu thống lĩnh cá.c vùng biển xa là mục tiêu của T.Q thì đợi tới khi “gạo đã thành cơm” mới hành đ.ộng kh.ông phải là một lựa chọn để theo đuổi đảm bảo hòa bình.

T.Q đang thực hiện cá.ch tiếp cận đa thành phần tích hợp để mở rộng ảnh hưởng ở mọi châu lục. Nước này cũng thiết lập cá.c liên kết kinh tế với cá.c quốc gia trên toàn thế giới và Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của T.Q đang vươn rộng trên cả lục địa lẫn trên biển.

Truyền th.ông, cá.c c.ông ty thương mại, giới ngoại giao và quân sự đều góp sức vào chiến lược quốc gia của Bắc Kinh. Theo cựu chỉ huy hải quân Mỹ, đối phó chiến lược của T.Q đòi hỏi một giải pháp toàn diện tương tự, hài hòa giữa ngoại giao, kinh tế và quân sự.

Thu Hằng, theo Zing

Load More In Thế giới

Leave a Reply

Check Also

Đến lượt Đức ‘quy t.ội’ Iran vụ t.ấn c.ông tàu dầu

(PLO)- Thủ tướng Đức Angela Merkel tuyên bố bà có “b.ằng ch.ứng mạnh mẽ” cho t…