Home Pháp luật ‘Hành đ.ộng của T.Q tại Biển Đông là kh.ông thể chấp nhận được’

‘Hành đ.ộng của T.Q tại Biển Đông là kh.ông thể chấp nhận được’

27 min read
0
0
47

Giới quan sát khẳng định hành đ.ộng của T.Q là kh.ông thể chấp nhận được và c.ảnh b.áo cá.c nước có thể m.ất quyền t.iếp c.ận tài nguyên đại dương trên Biển Đông.

Những d.iễn b.iến gần đây trên Biển Đông một lần nữa ch.o th.ấy T.Q vẫn t.iếp t.ục v.i ph.ạm luật pháp quốc tế và nếu cá.c quốc gia thượng tôn ph.áp l.uật kh.ông cùng nhau chống l.ại sự ngang ngược của Bắc Kinh, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) sẽ trở nên vô nghĩa, theo cá.c nhà phân tích.

Ngày 19/7, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã  lên tiếng phản đối việc tàu T.Q x.âm ph.ạm chủ quyền của Việt Nam trên Biển Đông. Người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng cho biết trong những ngày qua, nh.óm tàu khảo sát Hải Dương Địa chất 8 của T.Q đã có h.ành v.i v.i ph.ạm vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam ở khu vực phía nam Biển Đông.

Trước đó, báo chí quốc tế đã đưa tin về sự xuất hiện của tàu khảo sát T.Q ở phía nam Biển Đông nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam theo UNCLOS – c.ông ước mà Việt Nam và T.Q đều là th.ành v.iên.

Tuy nhiên, Bắc Kinh l.ại ngang nhiên ngụy biện rằng nh.óm tàu khảo sát đang hoạt đ.ộng trong phạm vi cái gọi là “vùng biển quần đảo Nam Sa” (cá.ch T.Q gọi quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam).

Điều này có nghĩa là, theo lập luận của T.Q, khu vực khảo sát nằm trong vùng có tr.anh ch.ấp và đây là điều hoàn toàn kh.ông thể chấp nhận được theo cá.c chuyên gia.

Chà đạp lên luật hàng hải quốc tế

“Khu vực này thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, nhưng T.Q vẫn tr.anh ch.ấp vì hai lý do: một là T.Q cho rằng nó nằm trong ‘đường 9 đoạn’ và hai là T.Q sẽ tuyên bố nó nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của cá.c đảo mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền”, chuyên gia Gregory Poling, Giám đốc chương trình Sá.ng kiến Minh bạch Hàng hải châu Á (AMTI) tại Trung tâm Nghiên c.ứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington, Mỹ, nói với Zing.vn.

“Tất nhiên, cả hai đều kh.ông phải là yêu sá.ch hợp pháp, nhưng T.Q bá.c bỏ cá.ch giải thích của cộng đồng quốc tế về luật hàng hải”, ông Poling nhấn mạnh.

Tàu Hải dương Địa chất 8 của T.Q. Ảnh: SCMP.

Theo qu.y đ.ịnh của UNCLOS, vùng đặc quyền kinh tế là vùng biển mở rộng tính từ đường cơ sở của cá.c quốc gia ven biển hay quốc gia quần đảo, có chiều rộng 200 hải lý (1 hải lý = 1,852 km).

Ông James Kraska, gi.áo s.ư về luật hàng hải quốc tế tại Trung tâm Luật Quốc tế Stockton Center thuộc Đại học Hải ch.iến Mỹ, khẳng định cá.c tàu T.Q đã x.âm ph.ạm vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam và cá.ch t.iếp c.ận của Bắc Kinh “rõ ràng kh.ông được chấp nhận”, chiếu theo phá.n quyết trong v.ụ kiện giữa Philippines và T.Q năm 2016.

“Đây là sự v.i ph.ạm rõ ràng đối với điều 56 của UNCLOS”, gi.áo s.ư Kraska nói. Điều 56 của UNCLOS qu.y đ.ịnh về quyền chủ quyền, quyền tài phá.n và cá.c nghĩa v.ụ của cá.c quốc gia ven biển trong vùng đặc quyền kinh tế.

'Hanh dong cua Trung Quoc tai Bien Dong la khong the ch.ap nhan duoc' hinh anh 2 Cá.ch x.á.c định cá.c vùng biển của một quốc gia ven biển, quốc gia quần đảo theo UNCLOS. Đồ họa: Wikimedia Commons.

Theo thạc sĩ Phạm Ngọc Minh Trang, giảng viên luật biển quốc tế tại Đại học Quốc gia TP.HCM, quyền chủ quyền có thể hiểu là quyền đ.ộc quyền khai thá.c và sử d.ụng của vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Cá.c quốc gia khá.c chỉ có thể tiến hành cá.c hoạt đ.ộng kể trên nếu được Chính phủ Việt Nam cho phép dưới hình thức phổ biến nhất là cá.c hiệp ước với cá.c điều khoản qu.y đ.ịnh chặt chẽ về việc khai thá.c này.

Trong khi đó, c.ăn c.ứ vào phá.n quyết ngày 12/7/2016 của t.òa trọng tài quốc tế trong v.ụ kiện giữa Philippines và T.Q, cá.c thực thể tại quần đảo Trường Sa kh.ông thể th.iếp lập cá.c vùng biển xa hơn 12 hải lý xung quanh nó.

“Do đó, cá.c vùng biển của Việt Nam đ.ộc lập và kh.ông b.ị ch.ồng lấn với cá.c vùng biển tạo ra từ quần đảo này”, bà Trang khẳng định.

Phá.n quyết năm 2016 cũng bá.c bỏ cái mà T.Q gọi là “đường 9 đoạn” hay “đường lưỡi bò” mà họ đơn phương vẽ ra trên Biển Đông để tuyên bố chủ quyền. T.òa cũng khẳng định kh.ông có cơ sở pháp lý để T.Q yêu sá.ch quyền lịch sử đối với tài nguyên tại cá.c vùng biển phía bên trong “đường 9 đoạn”.

T.Q ngày càng táo bạo

Cá.c chuyên gia đồng ý rằng Bắc Kinh đang ngày càng trở nên táo bạo và quyết đoá.n hơn trên Biển Đông. Trong nhiều năm qua, T.Q đã tiến hành cá.c hoạt đ.ộng qu.ân s.ự hóa cá.c đảo, đ.á, g.ây l.eo th.ang c.ăng th.ẳng b.ất ch.ấp sự lên á.n của khu vực và cộng đồng quốc tế.

T.Q cũng có cá.c h.ành v.i nhằm “ng.ăn ch.ặn phát triển kinh tế ở Biển Đông th.ông qua ép b.uộc… kh.ông cho cá.c nước th.ành v.iên ASEAN t.iếp c.ận trữ lượng năng lượng trị giá 2.500 tỷ USD ở đây”, theo th.ông cáo hô.m 20/7 của Bộ Ngoại giao Mỹ.

Trong tuyên bố này, ng.ười phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ Morgan Ortagus dùng nhiều lời lẽ mạnh mẽ lên á.n T.Q qu.ân s.ự hóa Biển Đông, dùng cá.c tàu dân quân để “áp đảo, ép b.uộc và đe d.ọa cá.c nước khá.c, g.ây nguy h.ại đến hòa bình và a.n n.inh của khu vực”.

'Hanh dong cua Trung Quoc tai Bien Dong la khong the ch.ap nhan duoc' hinh anh 3 Tàu hải cảnh 3901 của T.Q tham gia hộ t.ống tàu Hải dương Địa chất 8.  Bắc Kinh thích áp d.ụng b.iện ph.áp hù d.ọa th.ông qua cá.c tàu hải cảnh và tàu dân quân thay vì l.ực l.ượng qu.ân s.ự chính thức. Ảnh: SCMP.

Chuyên gia Poling cho rằng sự việc tại Bãi Tư chính nhắc l.ại ba bài học: Một là T.Q kh.ông m.uốn cá.c nước lá.ng giềng tham gia vào cá.c hoạt đ.ộng dầu khí mới, nhưng cùng lúc l.ại sẵn sàng triển khai cá.c hoạt đ.ộng của riêng họ ở bất cứ nơi nào họ m.uốn. Hai là T.Q thích áp d.ụng b.iện ph.áp hù d.ọa th.ông qua cá.c tàu hải cảnh và tàu dân quân, thay vì l.ực l.ượng qu.ân s.ự. Ba là khi cá.c bên yêu sá.ch khá.c kiềm chế, T.Q thường rút lui thay vì l.eo th.ang qu.ân s.ự.

Nhà ngh.iên c.ứu tại CSIS cũng lưu ý ng.uy c.ơ khi T.Q điều rất nhiều tàu thuyền với lối hành xử hung hăng như vậy, “nếu x.ảy r.a v.a ch.ạm vô ý, c.ăng th.ẳng có thể l.eo th.ang”.

Cần chung tay ng.ăn ch.ặn

Nhắc l.ại v.ụ kiện giữa Philippines và T.Q, ông Poling cho rằng nếu Việt Nam đệ đơn kiện lên t.òa trọng tài theo cơ chế gi.ải qu.yết tr.anh ch.ấp b.ắt b.uộc của UNCLOS, t.òa á.n rất nhiều khả năng sẽ xử theo á.n lệ v.ụ Philippines kiện T.Q. Theo phá.n quyết được đưa ra năm 2016, T.Q kh.ông có quyền đưa ra yêu sá.ch tại khu vực này.

'Hanh dong cua Trung Quoc tai Bien Dong la khong the ch.ap nhan duoc' hinh anh 4 Mỹ nói T.Q ng.ăn ch.ặn phát triển kinh tế ở Biển Đông bằng cá.ch c.ưỡng ép. Ảnh: AFP.

Tuy nhiên, cá.c chuyên gia đều nhấn mạnh việc Bắc Kinh đã cố tình phớt lờ phá.n quyết của t.òa trọng tài quốc tế trong suốt 3 năm qua, cho rằng cá.c quốc gia tuân thủ luật pháp cần hỗ trợ nhau để “cùng chống l.ại sự xâm lấn của T.Q”.

“Đó là cá.ch duy nhất để ng.ăn ch.ặn T.Q. Nếu kh.ông, UNCLOS sẽ trở nên vô nghĩa và cá.c quốc gia yếu thế hơn trong khu vực sẽ đ.á.nh m.ất quyền của họ ở cá.c đại dương, điều rất quan trọng cho sự phát triển kinh tế”, gi.áo s.ư Kraska nói với Zing.vn.

Chuyên gia Poling cho rằng Mỹ và cá.c cường quốc khá.c bên ngoài có thể đóng vai trò quan trọng. “Cá.c nước có thể chỉ rõ cái giá về ngoại giao và kinh tế đối với T.Q để g.ây á.p l.ực b.uộc T.Q phải thay đổi h.ành v.i”, ông nói.

Điều này cũng phản á.nh quan điểm mà Việt Nam nhiều lần khẳng định, rằng việc duy trì tr.ật t.ự, hòa bình, a.n n.inh ở khu vực Biển Đông là lợi ích chung của cá.c nước trong và ngoài khu vực cũng như cộng đồng quốc tế.

“Do đó, Việt Nam mong m.uốn cá.c nước l.iên qu.an và cộng đồng quốc tế cùng nỗ lực đóng góp nhằm bảo vệ và duy trì lợi ích chung này”, ng.ười phát ngôn Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh trong tuyên bố hô.m 19/7.

Vũ Mạnh – Vy Xuân, theo Zing

Load More In Pháp luật

Leave a Reply

Check Also

Nữ CA g.ây rối tại Tân Sơn Nhất b.ị c.ấm b.ay 12 thá.ng

Cục Hàng kh.ô.ng vừa r.a qu.yết đ.ịnh c.ấm b.ay 12 thá.ng với hành khá.ch Lê Thị Hiền sau …