Home Góc nhìn Mạnh tay chống ‘đội lốt’ hàng Việt nếu kh.ông m.uốn nhiều doanh ngh.iệp Việt phá sản

Mạnh tay chống ‘đội lốt’ hàng Việt nếu kh.ông m.uốn nhiều doanh ngh.iệp Việt phá sản

25 min read
0
0
37

TTO – Việc nhập hàng T.Q về gắn má.c hàng Việt kh.ông chỉ đẩy nhiều doanh ngh.iệp (DN) sản xuất Việt Nam đến chỗ phá sản, mà còn tiềm ẩn ng.uy c.ơ hàng Việt b.ị áp thuế trừng ph.ạt với mức cao từ cá.c quốc gia nhập khẩu.

Theo Tổng cục Hải quan, ngành dệt may – da giày nằm trong danh sá.ch 15 nh.óm mặt hàng có ng.uy c.ơ cao về gi.an l.ận, gi.ả m.ạo xuất xứ – Ảnh : T.V.N.

Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đã m.ất những thị trường xuất khẩu quan trọng thời gian qua là h.ậu qu.ả của t.ình tr.ạng gi.an l.ận xuất xứ, mới nhất là một số sản phẩm thép Việt Nam b.ị phía Mỹ áp thuế lên tới 456%, kh.ông chỉ g.ây th.iệt h.ại n.ặng cho những ngành hàng này mà còn ảnh hưởng lớn đến nền kinh tế.

Theo cá.c chuyên gia, đã đến lúc cá.c cơ qu.an ch.ức năng phải siết chặt l.ại hoạt đ.ộng cấp chứng nhận xuất xứ (C/O), đồng thời áp d.ụng cá.c b.iện ph.áp chế tài đủ mạnh với cá.c h.ành v.i gi.an l.ận này thay vì chỉ xử ph.ạt hành chính.

Hết cửa xuất khẩu vì gi.an l.ận xuất xứ

Ông Hồ Đức Lam – ch.ủ t.ịch Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) – cho biết ngành nhựa đã có nhiều bài học “x.ương m.áu” khi b.ị Mỹ áp thuế trừng ph.ạt do b.ị “v.ạ l.ây” từ nước lá.ng giềng.

Chẳng hạn, ngay từ năm 2009, Mỹ khởi xướng v.ụ kiện chống bá.n phá giá (CBPG) và chống trợ cấp (CTC) đối với túi PE xuất khẩu từ Việt Nam. Kết th.úc đ.iều tr.a, túi PE của Việt Nam b.ị Mỹ áp thuế CBPG ở mức 52,3-76,11%, và b.ị ch.ồng thêm thuế chống trợ cấp từ 5,28-52,56% và duy trì cho đến nay, dù trước đó mặt hàng này của Việt Nam có thuế suất nhập khẩu vào Mỹ rất thấp.

Viếc áp thuế trừng ph.ạt này đã ảnh hưởng lớn đến ngành nhựa, bởi đây là sản phẩm xuất khẩu chủ lực của Việt Nam vào thị trường Mỹ, từng chiếm 40% trong tổng kim ng.ạch xuất khẩu của ngành nhựa.

Chưa hết, từ thá.ng 3-2018, Mỹ t.iếp t.ục kh.ởi k.iện CBPG với sản phẩm bao dệt PP được xuất khẩu từ Việt Nam. Trong cả hai v.ụ kiện này, sản phẩm b.ị kiện của Việt Nam đều có tỉ lệ tăng trưởng xuất khẩu cao vào thị trường Mỹ. Tỉ lệ tăng trưởng cao này chủ yếu r.ơi vào cá.c c.ông ty FDI đến từ T.Q có đầu tư nhà máy sản xuất “trá hình” tại Việt Nam.

“Điều đ.á.ng nói là những c.ông đoạn sản xuất mà cá.c DN này đặt tại VN chỉ là một phần cuối trong chuỗi quy trình sản xuất: ép/c.ắt, chia cuộn ra thành phẩm để xuất khẩu. Thậm chí sau khi b.ị phía Mỹ nêu đích danh đ.iều tr.a, b.ị đơn chính trong v.ụ kiện túi PE cũng m.ất t.ích tại Việt Nam” – ông Lam cho biết.

Cũng với ngành nhựa, năm 2014 Ấn Độ khởi xướng đ.iều tr.a chống bá.n phá giá đối với mặt hàng máy ép đùn, phun nhựa xuất khẩu từ Việt Nam dù loại máy này ngành cơ khí Việt Nam chưa thể sản xuất được. Trong khi đó, phía Ấn Độ ghi nhận có hàng xuất đi từ Việt Nam, được “sản xuất” từ doanh ngh.iệp FDI (100% vốn T.Q, tr.ụ s.ở tại Bình Dương) và Ấn Độ đang áp thuế chống bá.n phá giá ở mức 60-174% với mặt hàng này của T.Q!

Theo ông Nguyễn Văn Sưa – nguyên phó ch.ủ t.ịch Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), hiệp hội này từng nhiều lần phát đi c.ảnh b.áo rằng khi thương ch.iến Mỹ – T.Q n.ổ ra, ngành thép của Việt Nam sẽ b.ị tá.c đ.ộng rất lớn bởi cá.c nhà sản xuất thép Việt Nam nhập nhiều nguyên liệu thép từ T.Q về sản xuất để xuất khẩu.

Việc Mỹ tạm thời áp thuế kép với thép Việt Nam lên đến 456% từ thá.ng 7-2019 kh.ông phải là điều quá b.ất ng.ờ, vì Mỹ đã đưa mặt hàng này vào tầm ngắm từ năm 2017.

Kh.ông thể t.iếp t.ục buông lỏng

Khi thương ch.iến Mỹ – Trung n.ổ ra, hàng hóa T.Q xuất qua Mỹ đã b.ị đắt hơn, kh.iến cá.c doanh ngh.iệp T.Q tìm cá.ch đẩy mạnh xuất khẩu qua cá.c thị trường khá.c, trong đó có Việt Nam, kh.iến h.àng l.oạt DN Việt thuộc nhiều ngành hàng lao đao. Ngoài ra, cá.c doanh ngh.iệp T.Q cũng chọn Việt Nam là nơi trung chuyển để “sơ chế” hàng hóa trước khi xuất khẩu sang Mỹ nhằm lẩn trá.nh thuế.

Ông Âu Anh Tuấn – quyền cục trưởng Cục Giá.m s.át quản lý hải quan, Tổng cục Hải quan – cho biết c.ơ qu.an này đã “kh.oanh v.ùng” 15 nh.óm hàng (dệt may, da giày và túi x.á.ch; máy vi tính; điện t.ử và linh kiện; điện gia d.ụng và linh kiện; điện thoại và linh kiện; sắt thép và cá.c sản phẩm sắt thép; gỗ và cá.c sản phẩm gỗ…) có ng.uy c.ơ gi.an l.ận, gi.ả m.ạo xuất xứ do có sự gia tăng đột biến về kim ng.ạch nhập khẩu từ T.Q và xuất khẩu sang thị trường như Mỹ.

Theo nhận định của Tổng cục Hải quan, có hiện tượng buông lỏng cấp C/O, chính quyền x.á.c nhận khống nguồn gốc sản phẩm cho việc cấp C/O, tạo điều kiện cho cá.c DN gi.an l.ận xuất xứ hàng hóa.

Do đó, cá.c chuyên gia cho rằng đã đến lúc cần siết chặt việc cấp C/O để ng.ăn ch.ặn ng.uy c.ơ l.ợi d.ụng xuất xứ hàng hóa từ Việt Nam để lẩn trá.nh thuế từ nước khá.c. Theo đó, kh.ông cấp giấy phép đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh cho những dự á.n sản xuất kh.ông đ.ảm b.ảo th.ực h.iện hơn 2/3 chuỗi quy trình sản xuất tại Việt Nam.

Trước khi cấp chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O), cơ qu.an ch.ức năng cần lưu ý cá.c DN nằm trong “danh sá.ch đen”, chỉ lập những cơ sở hoặc thuê mướn mặt bằng làm cơ sở, hay chỉ chọn Việt Nam làm cá.c c.ông đoạn gia c.ông đơn giản (như đóng gói bao bì, dá.n nhãn…), cá.c sản phẩm này kh.ông đ.áp ứng đầy đủ tiêu chuẩn quy tắc xuất xứ hàng hóa.

“Ngoài ra, cần siết chặt k.iểm tr.a đối việc cá.c doanh ngh.iệp FDI tận d.ụng qu.y đ.ịnh chuyển đổi mã số HS hàng hóa để xin cấp C/O. Phải nắm thật chắc rằng DN có thật sự sản xuất, hoặc c.ông đoạn nào là sản xuất thật sự chứ kh.ông chỉ làm những phần việc hết sức đơn giản r.ồi xin chứng nhận chuyển đổi” – một chuyên gia đ.ề ngh.ị.

Đề nghị x.ử l.ý h.ình s.ự

Trao đổi về cá.c giải pháp chống gi.an l.ận và gi.ả m.ạo xuất xứ hàng hóa, ông Nguyễn Phi Hùng – cục trưởng Cục Chống b.uôn l.ậu, Tổng cục Hải quan – đ.ề ngh.ị phải tăng chế tài xử ph.ạt, thậm chí là t.ội h.ình s.ự, chứ kh.ông chỉ ph.ạt hành chính 3-30 triệu đồng như hiện nay.

Theo ông Hùng, trong thời gian tới c.ơ qu.an hải quan sẽ tăng cường cá.c b.iện ph.áp như giá.m s.át tại cửa khẩu, k.iểm s.oát chặt với cá.c mặt hành có kim ng.ạch xuất nhập khẩu tăng bất thường. Ngoài ra sẽ lưu ý với một số doanh ngh.iệp FDI l.ợi d.ụng chính sá.ch thu hút đầu tư để gia c.ông đơn giản, “trá.ng men” hàng nhập để hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu.

Tổng cục Hải quan cũng chỉ đạo c.ơ qu.an hai quan cá.c địa phương siết chặt quản lý đối với cá.c mặt hàng có ng.uy c.ơ cao trong gi.an l.ận thương mại như xe đạp điện, gỗ, điện t.ử, linh kiện điện t.ử, sắt thép, cá.c sản phẩm sắt thép…, đồng thời ph.ối h.ợp với cá.c c.ơ qu.an l.iên qu.an để giá.m s.át “s.ức kh.ỏe” DN, nhất là những DN có lượng hàng xuất khẩu mang thương hiệu Việt rất lớn nhưng chỉ tiêu thụ điện, nước, nhân c.ông rất ít.

L.THANH

TRẦN VŨ NGHI, theo Tuổi Trẻ

Load More In Góc nhìn

Leave a Reply

Check Also

Một câu nói của ô.ng Trump thổi b.ay 10 tỷ USD từ Huawei

Theo Huawei, lệnh c.ấm vận từ Mỹ đã làm cho c.ô.ng ty gặp nhiều kh.ó kh.ăn trong việc kinh…