Home Góc nhìn Mỹ có nhắm tới Việt Nam khi áp thuế thép 400% hay kh.ông?

Mỹ có nhắm tới Việt Nam khi áp thuế thép 400% hay kh.ông?

33 min read
0
0
59

TTO – Dù Mỹ có thực sự đang nhắm tới Việt Nam trong câu chuyện thương mại hay kh.ông, mọi sự chuẩn b.ị lúc này kh.ông thừa.

Biếm họa “Công ăn việc làm mới đây, c.ông ăn việc làm nóng hổi đây” – Ảnh: The Mercury News

Tôi cho rằng ông Trump đang g.ây á.p l.ực lên mọi quốc gia có thặng dư thương mại với Mỹ. Việt Nam kh.ông thể né trá.nh áp lực ấy, thậm chí cả Liên minh châu Âu (EU) cũng kh.ông.

Bà Alicia Garcia Herrero (kinh tế trưởng phụ trá.ch châu Á – Thái Bình Dương của Natixis)

Tuần trước, Bộ Thương mại Mỹ c.ông bố ba phá.n quyết sơ bộ về sản phẩm thép xuất khẩu từ Việt Nam. Trong đó, bộ này x.á.c định một số sản phẩm thép có nguồn gốc Hàn Quốc và Đài Loan được chuyển tới Việt Nam để “chế biến sơ bộ” và sau đó xuất sang Mỹ.

Vì vậy, Bộ Thương mại Mỹ áp đặt mức tiền thế chân phải đóng (cash deposit rate) với mặt hàng này là 456,23%.

Động thái “bình thường”

Bản tin đầu tiên về sự kiện này xuất hiện trên Bloomberg với tiêu đề Mỹ áp thuế nhập khẩu hơn 400% lên thép Việt Nam. Mức tiền thế chân với hàng nhập khẩu vào Mỹ (cash deposit rate) nêu trên xuất hiện trên khắp cá.c kênh truyền th.ông khá.c với ý nghĩa tương tự thuế nhập khẩu.

Thuế nhập khẩu là chủ đề nhạy cảm trong bối cảnh c.ăng th.ẳng thương mại Mỹ – Trung l.eo th.ang. Đây được xem là c.ông cụ để ngành thương mại Mỹ “đòi lại c.ông bằng” với kh.ông chỉ T.Q, mà cả cá.c nước – nền kinh tế đồng minh của Washington ở châu Âu và châu Á.

Câu chuyện ngành thép Việt Nam được quan tâm đặc biệt khi Việt Nam được xem là một trong những nền kinh tế hưởng lợi nhiều nhất từ ch.iến tr.anh thương mại Mỹ – Trung. Bloomberg gi.ật tiếp một bài với tựa đề: Ngay cả những k.ẻ đang th.ắng trong thương mại vẫn có thể thua. Cứ hỏi Việt Nam.

Trên thực tế, mức tiền thế chân với hàng nhập khẩu chưa phải là mức thuế cuối cùng, mà chỉ là khoản tiền “tạm thu” vào thời điểm nhập khẩu, như một dạng dự phòng tới khi cuộc đ.iều tr.a về nguồn gốc sản phẩm có kết luận cuối cùng. Mỗi năm, cá.c c.ông ty đều có cơ hội y.êu c.ầu Bộ Thương mại Mỹ đ.á.nh giá lại mức thu khoản tiền này và chênh lệch thừa – thiếu sau đó sẽ được cá.c bên quyết toá.n lại.

Tờ báo tiếng Anh của Đài Loan Taiwan News trong bài viết về vấn đề này cũng đã có điều chỉnh. Trong phần đính chính, Taiwan News lưu ý đã có nhầm lẫn về “đ.ối t.ượng” phải đóng khoản tiền cọc này, theo đó chỉnh thành “sản phẩm thép xuất khẩu từ Việt Nam b.ị c.áo b.uộc có nguồn gốc từ Đài Loan và Hàn Quốc”.

Dù sao đi nữa, có thể thấy việc thu tiền trước tới 456,23% cho thấy Mỹ thực sự rất chú ý vào cá.c sản phẩm thép b.ị c.áo b.uộc.

Tuy nhiên, vấn đề là liệu câu chuyện có thể hiểu là Mỹ đang nhắm trực tiếp vào Việt Nam hay kh.ông, và liệu đó có phải là d.ấu h.iệu cho thấy Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ đưa Việt Nam vào danh sá.ch đ.ối t.ượng cho cá.c loạt thuế nhập khẩu mới.

Mỹ có nhắm tới Việt Nam khi áp thuế thép 400% hay kh.ông? - Ảnh 3.

Tổng thống Mỹ Donald Trump – Ảnh: Reuters

Trao đổi với Tuổi Trẻ Cuối Tuần, giáo sư Julien Chaisse tại Trường Luật thuộc Đại học Hong Kong cho rằng đây là một đ.ộng thái bình thường của Mỹ.

Chuyên gia về quy định và phát triển kinh tế toàn cầu này lý giải: “Bộ Thương mại Mỹ cho rằng một số c.ông ty Hàn Quốc và Đài Loan muốn điều hướng sản phẩm của họ sang Việt Nam để né thuế quan cao hơn từ Mỹ. Kh.ông có gì ng.ạc nhiên cả. Đây là hoạt đ.ộng th.ông thường của Mỹ, vì vậy tôi cho rằng ph.ản ứ.ng của Mỹ kh.ông lạ lắm.

Trong một trường hợp khá.c, hải quan Mỹ cũng đang đ.iều tr.a 6 c.ông ty Mỹ ngh.i né thuế chống bá.n phá giá khi nhập khẩu và phân loại sai ống thép do T.Q sản xuất và xuất khẩu vào Mỹ qua Campuchia”.

Cẩn tắc vô ưu

Ngoài Campuchia như giáo sư Chaisse điểm ra, thực tế website của Bộ Thương mại Mỹ cũng c.ông bố một loạt tỉ lệ tiền cọc mới lên sản phẩm thép dùng trong xây dựng của T.Q và Mexico hô.m 8-7. Trước đó nữa, biện pháp tương tự cũng được sử d.ụng với magie xuất khẩu của Israel.

Chính vì vậy, theo bà Alicia Garcia Herrero – kinh tế trưởng phụ trá.ch châu Á – Thái Bình Dương của Ngân hàng đầu tư Natixis (tr.ụ s.ở ở Paris, Pháp), Mỹ đang g.ây á.p l.ực lên khắp nơi, chứ kh.ông riêng Việt Nam. Tuy vậy, ng.uy c.ơ Việt Nam thực sự là đ.ối t.ượng áp thuế nhập khẩu rộng khắp của Mỹ kh.ông phải là kh.ông có.

Mỹ có nhắm tới Việt Nam khi áp thuế thép 400% hay kh.ông? - Ảnh 4.

Bà Alicia Garcia Herrero, kinh tế trưởng phụ trá.ch khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại Ngân hàng đầu tư Natixis – Ảnh: Research Gate

“Việt Nam càng đóng vai trò “tái x.ử l.ý” trong thương mại và giúp cá.c nước khá.c né thuế thì sẽ càng chịu áp lực từ Mỹ nhiều hơn. Bản thân Việt Nam cũng có thể đối diện ng.uy c.ơ b.ị Mỹ áp thuế nên phải cẩn trọng” – bà Herrero nói với Tuổi Trẻ Cuối Tuần.

Trên thực tế, Việt Nam vẫn nằm trong danh sá.ch thặng dư thương mại với Mỹ và cũng là cái tên được Tổng thống Mỹ Trump nhắc tới kh.ông ít lần. Cá.ch đây vài thá.ng, cũng Bloomberg đưa tin về ng.uy c.ơ Việt Nam b.ị dá.n má.c thao túng tiền t.ệ và có khả năng b.ị Mỹ áp thuế nhập khẩu, dù Bộ Kế hoạch và đầu tư khẳng định ng.uy c.ơ này khó có thể thành hiện thực, xét việc Việt Nam kh.ông v.i ph.ạm cá.c tiêu chí của Mỹ.

Nhưng sự cẩn trọng là cần thiết và cá.c đ.ộng thái đảm bảo an toàn cho thương mại vẫn được triển khai. Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Ngoại giao Việt Nam tuần trước, ng.ười phát ngôn Lê Thị Thu Hằng khẳng định đã trao đổi với Bộ Công thương sau sự kiện Mỹ thu tiền cọc với thép.

Theo bà Thu Hằng, Bộ Công thương đã khuyến cáo doanh ngh.iệp trong nước về những thay đổi trong luật lệ, quy định, “những y.êu c.ầu khắt khe hơn” của cá.c đối tá.c thương mại nước ngoài, bao gồm Mỹ. Vì vậy, có thể cá.c doanh ngh.iệp cần điều chỉnh nguồn cung nguyên liệu, sử d.ụng nguyên liệu trong nước và nguồn khá.c để trá.nh ng.uy c.ơ b.ị áp thuế.

Thêm vào đó, cá.c nỗ lực kiểm tra và rà soát nguồn gốc sản phẩm tại Việt Nam cũng được triển khai mạnh mẽ trong bối cảnh thương mại toàn cầu c.ăng th.ẳng. Đây là việc trước sau gì cũng phải làm và chỉ là một bước chuẩn b.ị để đảm bảo lợi ích, trá.nh những v.a ch.ạm trong giao thương quốc tế.

Để tận d.ụng cơ hội

Việt Nam là một trong những nền kinh tế được nhắc tới nhiều nhất trong bối cảnh ch.iến tr.anh thương mại Mỹ – Trung l.eo th.ang. Dù luôn xuất hiện trên mặt báo như một quốc gia đang “hưởng lợi”, bản thân Việt Nam vẫn chủ đ.ộng tiến hành nhiều biện pháp nhằm giảm thiểu tá.c đ.ộng x.ấu từ cọ xát Mỹ – Trung.

Bà Herrero c.ảnh b.áo Mỹ và T.Q là những đối thủ cạnh tranh ch.iến lược, hiện nay sẽ khó t.ìm th.ấy giải pháp trong ngắn hạn. Và vào lúc này, Việt Nam đang t.ìm th.ấy những giải pháp mở rộng thị trường để giảm tá.c đ.ộng, đơn cử là Hiệp định thương mại tự do với Liên minh châu Âu (EU).

“Thỏa thuận thương mại với EU đã b.ị trì hoãn đôi lúc. Nhưng giờ áp lực th.oát khỏi T.Q đang thúc đẩy EU tìm cá.c đối tá.c mới và Việt Nam là địa điểm như vậy – bà Herrero nói – Việt Nam sẽ gặt hái lợi ích trong trung hạn, b.ất ch.ấp c.ăng th.ẳng thương mại l.eo th.ang. Kh.ông ai có thể chỉ sản xuất trong nước thôi đâu, chắc ch.ắn với EU và Mỹ cũng vậy”.

Lợi bất cập h.ại với Mỹ

Truyền th.ông cũng như giới chuyên gia kinh tế ở Mỹ gần như nhất trí rằng cá.c khoản thuế mà chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đ.á.nh vào cá.c mặt hàng thép nhập khẩu có h.ại hơn là có lợi cho ngành thép nội địa của Mỹ.

Dưới tiêu đề “Những khoản thuế thép của Trump kh.iến U.S. Steel thiệt h.ại 5,5 tỉ USD giá trị thị trường”, báo Los Angeles Times bình luận rằng đ.ộng thái của tổng thống Mỹ nhắm vào cá.c sản phẩm thép nước ngoài “đã làm tăng t.ốc sự suy tàn của cá.c xưởng thép Mỹ mà chính ông ấy thề sẽ hỗ trợ”.

“Sự háo hức bởi cá.c khoản thuế rất mạnh tay đã làm tăng sản lượng ở Mỹ, trong khi nền kinh tế toàn cầu đang chậm lại kh.iến nhu cầu (thép) suy giảm – Los Angeles Times phân tích – Điều đó làm giảm giá, g.ây ra khoảng cá.ch lớn giữa cá.c c.ông ty như Nucor Corp., vốn sử d.ụng cá.c lò ch.ạy điện chi phí vận hành rẻ hơn để tái chế thép đã dùng thành sản phẩm thép và những c.ông ty như U.S. Steel Corp., vốn sử d.ụng lò cao kiểu cũ đắt đỏ hơn”.

Số liệu thị trường cho thấy kể từ khi ông Trump tuyên bố cá.c khoản thuế đ.á.nh vào thép nhập khẩu 16 thá.ng trước, U.S. Steel đã m.ất gần 70% giá trị thị trường, tương đương 5,5 tỉ USD và phải cho hai nhà máy tạm ngưng hoạt đ.ộng vào giữa thá.ng 6 do kh.ông có lãi, với mức giá thép ở Mỹ xuống thấp nhất kể từ năm 2016. Trong khi đó, Nucor đã c.ông bố cá.c dự á.n mới trị giá 2,5 tỉ USD, dù giá trị thị trường của hãng này cũng giảm 20%.

“Phải cẩn thận với những gì ta muốn” – Timna Tanners, chuyên gia phân tích ở Bank of America, nói. Bà gọi việc ngành thép ở Mỹ gia tăng sản lượng quá nhanh khi kh.ông có đủ cầu có thể dẫn tới “Steelmageddon”, hay “Tận thế của ngành thép”.

Tanners cũng bình luận rằng thật “trớ trêu” khi những khoản thuế đ.á.nh vào thép nước ngoài lại là “sự trừng ph.ạt với một số c.ông ty thép Mỹ”.

Bà phân tích rằng cá.c loại thuế đ.á.nh vào hàng nhập khẩu thường chỉ có ích với cá.c ngành c.ông ngh.iệp còn non trẻ, cần sự bảo hộ nhất định thị trường trong nước, trong khi ở Mỹ ngành thép là một trong những ngành c.ông ngh.iệp lâu đời nhất, kh.ông còn nhiều triển vọng tăng trưởng, ngay cả với cá.c khoản thuế mới.

HẢI MINH

NHẬT ĐĂNG, theo Tuổi Trẻ

Load More In Góc nhìn

Leave a Reply

Check Also

Một câu nói của ô.ng Trump thổi b.ay 10 tỷ USD từ Huawei

Theo Huawei, lệnh c.ấm vận từ Mỹ đã làm cho c.ô.ng ty gặp nhiều kh.ó kh.ăn trong việc kinh…