Home Kinh tế T.Q gá.nh khoản nợ khổng lồ vì đường sắt cao t.ốc

T.Q gá.nh khoản nợ khổng lồ vì đường sắt cao t.ốc

23 min read
0
0
77

T.Q hiện tại đã sở hữu hệ thống đường sắt cao t.ốc dài nhất thế giới với tổng cộng gần 30.000 km đường ray. Tuy nhiên, làm đường sắt cũng kh.iến gia tăng nợ c.ông đ.á.ng kể.

T.Q đặt mục tiêu đưa thêm 3.200 km đường sắt cao t.ốc (HSR) vào hoạt đ.ộng trong năm 2019. Đây là tuyên bố mà cá.c qu.an ch.ức của Tập đoàn Đường sắt T.Q đặt ra tại hội nghị c.ông tá.c hàng năm của họ ở Bắc Kinh vào hồi thá.ng 1.

Theo Tân Hoa Xã, năm 2018, T.Q có hơn 131.000 km đường ray, trong đó hơn 29.000 km là đường sắt cao t.ốc, chiếm hơn 2/3 tổng số của thế giới.

Quy mô của ngành đường sắt cao t.ốc T.Q

Theo South China Moring Post, T.Q có kế hoạch mở rộng mạng lưới đường sắt cao t.ốc thêm 3.200 km vào năm 2019. Nếu được đ.ưa v.ào vận hành, mạng lưới này sẽ dài hơn bất cứ đâu, hơn cả Tây Ban Nha, Nhật Bản, Đức hay Pháp. Kế hoạch này được cho là nhằm hỗ trợ nền kinh tế đang b.ị thụt lùi trong c.uộc ch.iến thương mại với Mỹ.

Theo kế hoạch của chính phủ, Tập đoàn Đường sắt T.Q, c.ơ qu.an nhà nước phụ trá.ch xây dựng đường sắt, sẽ đưa tổng cộng 6.800 km đường ray mới vào phục v.ụ trong năm 2019.

Trung Quoc ganh khoan no khong lo vi duong sat cao toc hinh anh 1 T.Q đầu tư 802,8 tỷ nhân dân t.ệ (khoảng 116,94 tỷ USD) để xây dựng đường sắt cao t.ốc năm 2018. Ảnh: Reuters.

Tây Ban Nha, quốc gia có mạng lưới đường sắt cao t.ốc lớn thứ hai thế giới sau T.Q, chỉ có khoảng 3.100 km đường ray đang hoạt đ.ộng. Xếp vị trí tiếp theo là Nhật Bản, Đức và Pháp.

T.Q đầu tư mạnh mẽ cho hệ thống đường sắt, b.ắt đầu từ sau h.ậu qu.ả của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu một thập kỷ trước. Hiện tại, Bắc Kinh đã vượt xa kế hoạch xây dựng tổng cộng 30.000 km đường sắt cao t.ốc từng đặt ra vào năm 2020.

Vào cuối năm 2018, T.Q đã có hơn 29.000 km đường sắt cao t.ốc với t.ốc độ 250 km/h, chiếm 2/3 tổng số thế giới. Chỉ trong năm 2018, T.Q đã tăng thêm 4.100 km đường ray và đó mới chỉ là một phần của dự á.n mở rộng 4.683 km.

T.Q đang hoàn thành mục tiêu ch.iến lược là xây dựng một mạng lưới đường sắt cao t.ốc trên toàn quốc sau một thập kỷ xây dựng. Điều này làm giảm đ.á.ng kể thời gian đi lại giữa cá.c thành phố lớn. C.ơ qu.an đường sắt đang xem xét cá.c tuyến mới đi vào những nơi vùng sâu vùng xa hẻo lá.nh của T.Q.

Lo lắng về khoản nợ khổng lồ

Một số nhà kinh tế T.Q đã bày tỏ lo ng.ại rằng việc xây dựng mạng lưới đường sắt cao t.ốc đang tạo ra một khoản nợ khổng lồ, cùng với cá.c khoản lỗ và rủi ro tài chính đi kèm.

Theo Chinascope, đường sắt cao t.ốc của T.Q chủ yếu dựa vào cá.c khoản vay nợ. Khoản nợ mà Tổng cục Đường sắt T.Q (trước đây là Bộ Đường sắt) đã tăng từ 476,8 tỷ nhân dân t.ệ (70,39 tỷ USD) năm 2005 lên 4,72 nghìn tỷ nhân dân t.ệ (700 tỷ USD) vào năm 2016.

Đường sắt T.Q luôn giữ b.í m.ật tuyệt đối về tình hình tài chính của cá.c tuyến đường sắt cao t.ốc. Tuy nhiên, từ dữ liệu nợ và doanh thu được c.ông bố, có thể kết luận rằng, ngay cả khi kh.ông tính chi phí vận hành, tổng doanh thu của đường sắt cao t.ốc cũng kh.ông đủ để trả tiền lãi cho khoản vay khi xây dựng.

Trung Quoc ganh khoan no khong lo vi duong sat cao toc hinh anh 2 Tỉnh Sơn Đông kế hoạch hoàn thành 4.500 km đường ray vào năm 2022. Ảnh: Frank Tang.

Tỉnh Sơn Đông, nơi có nền kinh tế tỉnh lớn thứ ba ở T.Q, có dư nợ 1,1 nghìn tỷ nhân dân t.ệ (160 tỷ USD) vào cuối năm 2018, bằng 15% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). Cá.c khoản vay ngoài ngân sá.ch dùng cho cá.c dự á.n đường sắt đang kh.iến tỷ lệ nợ của tỉnh lên đến 26% GDP.

Khi tỉnh Sơn Đông xây dựng cá.c tuyến tàu cao t.ốc đến thành phố cảng Thanh Đảo và Yên Đài, cá.c tr.anh c.ãi về chiều dài, tính khả thi và lợi ích kinh tế của tuyến cao t.ốc đắt đỏ khá.c nối giữa thành phố Trịnh Châu với thủ phủ của tỉnh Tế Nam vẫn t.iếp t.ục diễn ra.

Kể từ khi Liu Jiayi, cựu Giám đốc của Văn phòng Kiểm toá.n Quốc gia, trở thành ng.ười đứng đầu Tỉnh ủy Sơn Đông cá.ch đây hơn 20 năm, Sơn Đông đã có lập trường cứng rắn chống lại sự gia tăng của nợ địa phương.

Tuy nhiên, khi c.uộc ch.iến thương mại c.ăng th.ẳng hơn, tỉnh này đã đưa ra một kế hoạch xây dựng đường sắt đầy tham vọng vào cuối năm ngoái. Mục tiêu nhằm tăng gấp ba mạng lưới đường sắt cao t.ốc lên 4.500 km vào năm 2022, đưa khu vực Sơn Đông với tuyến Trịnh Châu – Tế Nam vào danh sá.ch cá.c dự á.n xây dựng dự kiến cho năm nay.

Trung Quoc ganh khoan no khong lo vi duong sat cao toc hinh anh 3 Kế hoạch mở rộng cá.c tuyến đường sắt cao t.ốc vẫn t.iếp t.ục b.ất ch.ấp những khoản nợ ngày càng tăng lên. Ảnh: Xinhua.

Trên thực tế, Bắc Kinh cũng đang đau đầu khi nợ chính phủ của cá.c địa phương đang gia tăng và muốn ng.ăn ch.ặn điều này trở thành gá.nh nặng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Theo Ngân hàng Thanh toá.n Quốc tế, tổng nợ của quốc gia này đạt 33,2 nghìn tỷ USD vào cuối năm 2018, lớn thứ hai thế giới sau Mỹ. Trong khi tỷ lệ nợ trên GDP tăng lên tới 254%, một trong những con số cao nhất thế giới.

Những vấn đề chưa được gi.ải qu.yết

Đầu tiên, hầu hết đường sắt cao t.ốc ở T.Q đang thua lỗ. Ngoài cá.c tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải hay Bắc Kinh – Quảng Châu, cá.c tuyến đường sắt cao t.ốc khá.c đều đang hoạt đ.ộng dưới c.ông suất. Chỉ có 4 chuyến hoạt đ.ộng hàng ngày từ Lan Châu đến Tân Cương so với c.ông suất thiết kế là 160.

Doanh thu bá.n vé có thể thậm chí còn kh.ông thể chi trả chi phí điện. Ngay cả đối với tuyến cao t.ốc nhộn nhịp nhất là từ Bắc Kinh đến Thượng Hải, tỷ lệ số lượng hành khá.ch trên mỗi km chỉ bằng một nửa so với Nhật Bản.

Trung Quoc ganh khoan no khong lo vi duong sat cao toc hinh anh 4 Một nhà ga tàu cao t.ốc vắng khá.ch tại T.Q. Ảnh: Frank Tang.

Thứ hai, do đường sắt t.ốc độ cao có giới hạn trọng lượng, việc vận chuyển hàng hóa phải chuyển từ đường sắt sang đường bộ. Thị phần của vận tải hàng hóa đường sắt T.Q (kh.ông bao gồm vận tải biển) đã giảm nhanh ch.óng. Con số này giảm từ 50% năm 2005 xuống chỉ còn 17,1% vào năm 2016.

Thứ ba, đường sắt cao t.ốc làm tăng chi phí vận chuyển hàng hóa. Đường sắt T.Q phải tăng giá liên tục của cước vận tải để bù đắp chi phí xây dựng và vận hành cá.c tuyến đường. Từ đó kh.iến cá.c c.ông ty phải chuyển sang sử d.ụng vận tải đường bộ. Do đó, chi phí vận chuyển đường bộ cũng tăng lên.

Cuối cùng, vận tải hàng hóa phụ thuộc rất nhiều vào đường bộ làm ô nhiễm kh.ông khí trầm trọng hơn. Sự sụt giảm nhanh ch.óng thị phần của vận tải đường sắt đã dẫn đến một lượng lớn nguyên liệu cơ bản phải vận chuyển phụ thuộc vào vận tải đường bộ, làm gia tăng ô nhiễm kh.ông khí.

Vấn đề này n.ổi bật ở cá.c khu vực đông dân cư như Bắc Kinh, Thiên Tân, Hà Bắc và khu vực đồng bằng sông Dương Tử.

Minh Tú, theo Zing

Load More In Kinh tế

Leave a Reply

Check Also

Một câu nói của ô.ng Trump thổi b.ay 10 tỷ USD từ Huawei

Theo Huawei, lệnh c.ấm vận từ Mỹ đã làm cho c.ô.ng ty gặp nhiều kh.ó kh.ăn trong việc kinh…