Home Góc nhìn Thay đổi để làm ăn với T.Q

Thay đổi để làm ăn với T.Q

34 min read
0
0
65

TTO – Từ ngày 1-10, hàng nông sản, thực phẩm xuất sang T.Q phải đ.áp ứng y.êu cầu mới về bao bì, ghi nhãn th.eo qu.y đ.ịnh. Trước đó, phía T.Q cũng áp hạn ng.ạch th.uế quan và chỉ định cửa khẩu nhập với một số mặt hàng…

Cá.c xe chở nông sản Việt xuất sang T.Q bằng đường t.iểu ng.ạch bị ùn ứ tại cửa khẩu – Ảnh : N.A.

Phía T.Q cũng áp hạn ng.ạch th.uế quan và chỉ định cửa khẩu nhập với một số mặt hàng, như trái cây b.ắt b.uộc xuất qua Quảng Tây, Vân Nam… Trong khi đó, doanh ngh.iệp Việt Nam vẫn giữ phương thức kinh doanh nhỏ lẻ, tập trung xuất khẩu bằng đường t.iểu ng.ạch, d.ẫn t.ới hàng bị ùn ứ, ép giá.

Ông TRẦN THANH HẢI (phó C.ục tr.ưởng Cục Xuất nhập khẩu – Bộ c.ông thương)

Theo cá.c chuyên gia, với cá.c qu.y đ.ịnh mới này, T.Q sẽ kh.ông còn được xem là thị trường “dễ tính” và cá.c doanh ngh.iệp (DN) Việt Nam m.uốn làm ăn với thị trường này phải thay đổi tư duy trong sản xuất kinh doanh, chuyển hướng sang xuất khẩu chính ng.ạch thay vì “chăm chăm” xuất khẩu t.iểu ng.ạch.

Tìm đường xuất khẩu chính ng.ạch

Có đầm nuôi tôm cao sản với quy m.ô gần 20ha tại Quảng Ninh, c.ông ty nuôi trồng th.ủy sản Nam Phú Hải kh.ông chỉ c.ung c.ấp sản phẩm cho thị trường nội địa mà còn xuất khẩu với sản lượng lớn, chủ yếu là xuất sang T.Q theo đường t.iểu ng.ạch.

Theo bà Đặng Thị Dịu – giám đốc c.ông ty nuôi trồng th.ủy sản Nam Phú Hải, việc bá.n trực tiếp cho thương lái T.Q thường được giá cao và chi phí bá.n hàng thấp nhưng rất rủi ro và bấp bênh bởi cá.c thương lái này mua hàng kiểu “t.ùy hứng”, chẳng có đơn hàng ổn định. Do đó, c.ông ty b.ắt đ.ầu tính đến việc tìm đường xuất khẩu chính ng.ạch sang thị trường này.

Tuy nhiên, theo bà Dịu, khi tìm hiểu cá.c thủ tục nhập khẩu chính ng.ạch của thị trường này, c.ông ty được phía đối tá.c đưa ra y.êu cầu rất cao về chất lượng sản phẩm, đồng thời phải đ.áp ứng cá.c qu.y đ.ịnh mới về dá.n nhãn, bao gói hàng hóa theo đúng qu.y đ.ịnh.

“Khá.c với kiểu thuận mua vừa bá.n, thương lái thu gom và v.ận ch.uyển về nước theo đường t.iểu ng.ạch, nếu m.uốn xuất khẩu chính ng.ạch, tới đây chúng tôi phải thay đổi toàn bộ quy trình nuôi, cá.c qu.y đ.ịnh mới về đóng gói, bảo quản… Bù lại, đây là thị trường rất tiềm năng” – bà Dịu cho hay.

Cũng đang tìm cơ hội để xuất khẩu trái cây và g.ạo vào thị trường T.Q, bà Phùng Thị Thu Hương – tổng giám đốc c.ông ty CP thương mại và xuất khẩu Green Path – cho biết do định vị ch.iến lược là thị trường cao cấp nên c.ông ty ph.ối h.ợp với nông dân xây dựng cá.c vùng trồng chuyên canh lúa g.ạo và trái cây chất lượng cao. Bởi vậy, c.ông ty t.ự t.in sẽ gặp thuận lợi để vào thị trường T.Q.

Theo bà Hương, nhiều DN thường quen với việc xuất khẩu qua đường t.iểu ng.ạch sang T.Q vì thấy thuận tiện hơn và kh.ông phải đ.áp ứng qu.y đ.ịnh, y.êu cầu cao từ đối tá.c. Khi t.iếp c.ận thị trường bằng con đường chính ng.ạch, DN cảm thấy kh.ó khăn nên quay lại xuất khẩu t.iểu ng.ạch.

Tuy nhiên, cơ hội xuất khẩu nông sản bằng đường t.iểu ng.ạch sang T.Q đang ngày càng bị thu hẹp bởi thị trường này đang siết lại cá.c qu.y đ.ịnh.

“Xuất khẩu chính ng.ạch sang thị trường này có tiềm năng rất lớn, ít rủi ro và ổn định hơn bởi đây là thị trường lớn, gần Việt Nam nên rất thuận tiện logistics. Tuy nhiên, DN phải nâng cao năng lực, chấp nh.ận đ.ầu tư ngh.iêm túc và thay đổi tập quá.n sản xuất kinh doanh” – bà Hương cho hay.

Quả thanh long được bày bá.n tại một siêu thị của T.Q – Ảnh: THÀNH THỰC

Kh.ông còn là thị trường “dễ tính”

Ông Trần Thanh Hải – phó C.ục tr.ưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ c.ông thương – cho biết dù hàng hóa nông, thủy sản Việt Nam có nhiều tiềm năng, dư địa tăng trưởng xuất khẩu sang Trung Quốc, tuy nhiên xuất khẩu 8 thá.ng đ.ầu năm đạt 16,6 tỉ USD, gi.ảm 7,2% so với cùng kỳ năm ngoái.

Theo ông Hải, nguyên nh.ân là do từ giữa năm 2018, các Cơ qu.an quản lý Trung Quốc đã tăng cường thực hiện quy định về truy xuất nguồn gốc, giám sát kiểm dịch động, thực vật và chất lượng hàng hóa nông, thủy sản nhập khẩu. Chẳng hạn, quả chuối xuất sang phải có hộp đóng gói đầy đủ, in nhãn bằng tiếng Trung, dưa hấu cũng được y.êu cầu truy xuất nguồn gốc…

Trong khi đó, ông Tô Ngọc Sơn – phó vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á – châu Phi, Bộ c.ông thương – cho biết theo th.ông báo của Hải qu.an T.Q, từ ngày 1-10-2019, chính phủ nước này sẽ áp dụng qu.y đ.ịnh quản lý, giá.m s.át ghi nhãn đối với bao bì của thực phẩm đóng gói sẵn xuất nhập khẩu. Theo đó, Cơ qu.an Hải qu.an T.Q sẽ k.iểm tr.a nhãn cũng như vấn đề a.n t.oàn v.ệ s.inh với thực phẩm đóng gói sẵn nhập khẩu.

“Với qu.y đ.ịnh này, nhà nhập khẩu phải ch.ịu trá.ch nhiệm đ.ảm b.ảo nhãn má.c bằng tiếng T.Q trên bao bì của thực phẩm đóng gói sẵn phải phù hợp với qu.y đ.ịnh ph.áp l.uật liên qu.an của T.Q, phù hợp với qu.y đ.ịnh hành chính và y.êu cầu về tiêu chuẩn a.n t.oàn thực phẩm. Trường hợp Cơ qu.an Hải qu.an th.ực hiện thẩm tra mà kh.ông đ.áp ứng tiêu chuẩn sẽ kh.ông được nhập khẩu” – ông Sơn nói.

Để k.iểm tr.a, Cơ qu.an Hải qu.an T.Q sẽ lấy mẫu k.iểm tr.a x.á.c suất tại h.iện tr.ường hoặc kiểm ngh.iệm trong phòng thí ngh.iệm. Nhà nhập khẩu cần c.ung c.ấp tài liệu chứng minh hàng hóa đ.áp ứng điều kiện nhập khẩu, tài liệu gốc và bản dịch nhãn má.c, mẫu nhãn má.c tiếng Trung và cá.c tài liệu khá.c cho nhân viên Hải qu.an. Nếu nh.ận được khiếu nại từ người tiêu dùng hoặc ngh.i ng.ờ v.i ph.ạm, Cơ qu.an Hải qu.an nước này cũng sẽ thẩm tra, x.á.c minh.

Điều này đồng nghĩa DN xuất khẩu phải đ.áp ứng mọi qu.y đ.ịnh trên khi xuất hàng, đ.ảm b.ảo nghĩa vụ về thủ tục và chất lượng sản phẩm để nhà nhập khẩu th.ực hiện tại T.Q. “Như vậy, nếu m.uốn xuất khẩu hàng nông, th.ủy sản sang thị trường T.Q trong thời gian tới, cá.c DN Việt Nam sẽ phải thay đổi tư duy sản xuất và kinh doanh, làm ăn bài bản hơn chứ kh.ông thể trông chờ vào sự “dễ tính” của thị trường này nữa” – ông Sơn nói.

Cơ qu.an ch.ức năng k.iểm tr.a trái cây xuất khẩu chính ng.ạch qua cửa khẩu Tân Thanh – Ảnh: HỒNG NỤ

Phải thay đổi tư duy sản xuất, kinh doanh

Ông Nguyễn Tuấn Việt – giám đốc c.ông ty Vietgo, chuyên tư vấn DN xuất khẩu – ví von T.Q như một “g.ã khổng lồ ăn khỏe” ngay bên cạnh Việt Nam. Thực tế cũng ch.o th.ấy trong tổng kim ng.ạch xuất khẩu rau củ quả của Việt Nam mỗi năm vào khoảng 3 tỉ USD, kim ng.ạch xuất khẩu sang thị trường T.Q chiếm đến 75%.

Theo ông Việt, so với cá.c thị trường như Mỹ, EU hay Nhật Bản, thời gian qua T.Q được xem là thị trường khá “dễ tính”, tiêu chuẩn kỹ thuật và y.êu cầu về a.n t.oàn v.ệ s.inh thực phẩm kh.ông cao như cá.c thị trường kh.ó tính khá.c. Việc xuất khẩu sang T.Q cũng rất thuận tiện do thời gian v.ận ch.uyển ngắn, nhu cầu và thói quen tiêu dùng tương đồng, thanh toá.n thuận tiện…

Tuy nhiên, cá.c DN chưa tận dụng hiệu quả để xuất khẩu vào thị trường này bởi nhiều DN Việt thường có t.âm l.ý thích “khá.ch sang” nên hầu hết đều dành những sản phẩm nông, th.ủy sản chất lượng cao cho cá.c thị trường kh.ó tính, cao cấp mà kh.ông mấy mặn mà với thị trường T.Q. Với những sản phẩm cấp thấp, cá.c DN chỉ “chăm chăm” xuất khẩu bằng đường t.iểu ng.ạch sang thị trường T.Q dù rủi ro rất cao.

Tại hội thảo phát triển xuất khẩu nông, th.ủy sản sang thị trường T.Q được t.ổ ch.ức mới đây, ông Nguyễn Xuân Cường – bộ trưởng Bộ NN&PTNT – khẳng định T.Q là thị trường cực kỳ tiềm năng cho nông sản Việt Nam. Và nếu làm t.ốt, nông sản Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh được tại thị trường này bằng đường chính ng.ạch.

Do đó, cần phải thay đổi tư duy của nền sản xuất hàng hóa chưa cao như hiện nay bằng sản xuất hàng hóa tập trung hiện đại. “Tập trung gi.ải quyết cá.c khâu như th.ông tin thị trường, thay đổi phương thức sản xuất, tăng cường chuỗi giá trị bằng chế biến hiện đại chứ kh.ông phải chỉ bá.n tươi, xây dựng thiết chế hạ tầng c.ông nghệ hiện đại th.úc đẩy xuất khẩu” – ông Cường khuyến cáo.

Chưa nhiều nông sản xuất khẩu chính ng.ạch

Theo th.ông tin từ Bộ c.ông thương, đến nay mới có 9 loại trái cây tươi của Việt Nam xuất khẩu chính ng.ạch sang T.Q, gồm: thanh long, xoài, nhãn, vải, chôm chôm, chuối, dưa hấu, mít, măng c.ụt.

Cũng theo bộ này, phía Việt Nam cũng đang ưu tiên đàm phá.n với T.Q để được phép xuất khẩu chính ng.ạch với một số loại sản phẩm nông sản như sầu riêng, kh.oai lang tím, thạch đen. Một số quả khá.c đang gửi h.ồ s.ơ như chanh l.eo, bưởi, dừa, na, roi (mận) và xây dựng h.ồ s.ơ với quả bơ…

Theo bà Lê Hoàng Oanh, vụ trưởng Vụ Thị trường châu Á – châu Phi (Bộ c.ông thương), việc xuất khẩu sang T.Q thời gian qua gặp nhiều rủi ro do tư duy và nh.ận th.ức của chính nhà xuất khẩu Việt Nam. Cá.c DN xuất khẩu cho rằng thị trường này “dễ tính” nên kh.ông quan tâm nhiều đến chất lượng sản phẩm.

“Cá.c DN cũng thường đưa hàng lên biên giới để chào bá.n, chủ yếu qua đường t.iểu ng.ạch, mà kh.ông chú trọng xuất chính ng.ạch, mở rộng sang cá.c vùng khá.c nên khi thị trường này siết lại hoạt đ.ộng nhập khẩu t.iểu ng.ạch, hàng hóa nông sản Việt Nam bị ùn ứ, phải bá.n t.ống bá.n tháo hoặc đổ bỏ. Do đó, đã đến lúc cá.c DN thay đổi tư duy làm ăn, tập trung xuất khẩu sang thị trường này bằng đường chính ng.ạch” – bà Oanh nói.

NGỌC AN, theo Tuổi Trẻ

Load More In Góc nhìn

Leave a Reply

Check Also

Dự kiến khởi công cao tốc TPHCM – Mộc Bài trong tháng 4-2020

Quốc lộ 22, tuyến duy nhất nối TPHCM với cửa khẩu quốc tế Mộc Bài (tỉnh Tây Ninh), hiện đa…