Home Pháp luật Trốn truy nã ở nước ngoài, nếu bắt được dẫn độ về Việt Nam ra sao?

Trốn truy nã ở nước ngoài, nếu bắt được dẫn độ về Việt Nam ra sao?

22 min read
0
0
116

TTO – Gần đây, cựu thứ trưởng Bộ Công thương Hồ Thị Kim Thoa bị khởi tố về h.ành v.i vi phạm quy định về quản lý tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Trước đó, sau khi bị cách chức, bà Thoa đã ra nước ngoài.

Bà Hồ Thị Kim Thoa – cựu thứ trưởng Bộ Công thương – Ảnh: TT

Theo số liệu của Bộ Công an, tính đến tháng 5-2019, Việt Nam có hơn 1.200 người phạm tội bỏ trốn ra nước ngoài, trong đó có 235 người đã bị Interpol ra lệnh truy nã đỏ, nhiều nghi can phạm tội đặc biệt nghiêm trọng.

Gần đây nhất, cựu thứ trưởng Bộ Công thương Hồ Thị Kim Thoa bị khởi tố về h.ành v.i vi phạm quy định về quản lý tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Trước đó, sau khi bị cách chức, bà Thoa đã ra nước ngoài.

Theo nguồn tin Tuổi Trẻ Online, khi cơ quan đ.iều tr.a ra quyết định khởi tố, bà Thoa không có mặt tại Việt Nam.

Hiện cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ra quyết định truy nã bị can, tạm đình chỉ đ.iều tr.a vụ án, tạm đình chỉ đ.iều tr.a bị can đối với bà Thoa, chờ bắt được sẽ x.ử lý theo quy định.

Còn nhiều bất cập trong việc dẫn độ

Về vấn đề trên, luật sư Diệp Năng Bình, Đoàn luật sư TP.HCM, cho biết hiện còn nhiều bất cập trong việc áp dụng luật hiện hành của Việt Nam với việc dẫn độ t.ội ph.ạm bỏ trốn ra nước ngoài.

“Các trường hợp như Vũ Đình Duy, Trịnh Xuân Thanh hay vụ Vũ “nhôm” trốn hụt và thậm chí là cả giám đốc Nhật Cường Mobile cũng đã biến mất, hay gần đây nhất là cựu thứ trưởng Bộ Công thương… khiến dư luận không thể không lo ngại về tình trạng người phạm tội bỏ trốn ra nước ngoài.

Hầu hết những người phạm tội trốn ra nước ngoài là người có nhiều tiền do tham ô, tham nhũng, hối lộ, l.ừa đ.ảo và sẵn sàng bỏ ra một khoản tiền lớn để cả gia đình chạy ra nước ngoài bằng đường hàng không”, luật sư Bình nói.

Điều 124 Bộ luật tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 2015 cho đến nay cũng đã xuất hiện những lỗ hổng, gây khó khăn cho công tác ngăn chặn tạm hoãn xuất cảnh.

Khoản 1 điều 109 BLTTHS năm 2015 quy định chỉ có người bị buộc tội mới có thể bị áp dụng biện pháp ngăn chặn, trong khi đó tại điểm đ khoản 1 điều 4 giải thích: “Người bị buộc tội gồm người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can, bị cáo” mà không có “người bị tố giác”, “kiến nghị khởi tố”, do vậy các quy định về đối tượng áp dụng biện pháp ngăn chặn là chưa thống nhất.

Thời hạn tạm hoãn xuất cảnh không quá thời hạn xác minh nguồn tin t.ội ph.ạm theo quy định khoản 3 điều 124 BLTTHS năm 2015 thì mặc nhiên người đó được xuất cảnh sang nước ngoài, trong khi cơ quan giải quyết tin báo, tố giác t.ội ph.ạm và kiến nghị khởi tố vẫn tiếp tục thực hiện các biện pháp đ.iều tr.a để chứng minh t.ội ph.ạm và khi đã đủ chứng cứ chứng minh t.ội ph.ạm thì người phạm tội đã bỏ trốn sang nước ngoài.

Việc này gây khó khăn, tốn kém cho việc đ.iều tr.a, truy tố, xét xử…, nhất là hiện nay việc thực hiện tương trợ tư pháp hình sự về dẫn độ, ủy thác tư pháp… còn nhiều bất cập.

Cần ban hành luật chuyên biệt về dẫn độ

Luật sư Đặng Văn Cường, Đoàn luật sư Hà Nội, cho rằng hiện nay quy định về dẫn độ tội phạm bỏ trốn ra nước ngoài đang gặp nhiều khó khăn.

Luật tương trợ tư pháp 2007 đã dành riêng một chương để quy định về dẫn độ với nhiều quy định chi tiết.

Tuy nhiên, trong luật này, nội dung dẫn độ lại quá mờ nhạt và trên thực tế, nhiều quy định của luật chưa phù hợp với các điều ước quốc tế đa phương và song phương có quy định về dẫn độ mà Việt Nam là th.ành v.iên; chưa phù hợp với thông lệ pháp lý quốc tế cũng như thực tiễn x.ử lý các vụ việc dẫn độ của Việt Nam.

Nhiều trường hợp chưa được quy định trong luật dẫn đến việc cơ quan có thẩm quyền khó khăn, lúng túng trong x.ử lý.

Ngoài ra, một số tội danh trong Bộ luật hình sự Việt Nam lại không có trong quy định pháp luật hình sự một số nước trên thế giới, do vậy việc chúng ta yêu cầu dẫn độ đối với tội phạm là rất khó khăn đối với những nước được yêu cầu mà không có thiện chí.

Trong trường hợp đối tượng truy nã bỏ trốn sang quốc gia chưa ký kết hiệp định song phương hoặc đa phương liên quan đến việc dẫn độ thì chúng ta chỉ có thể thông qua con đường ngoại giao để đề nghị nước bạn bắt giữ đối tượng truy nã để dẫn độ về Việt Nam.

Theo luật sư Cường, luật tương trợ tư pháp 2007 không còn đáp ứng được yêu cầu về phòng chống t.ội ph.ạm và dẫn độ trong bối cảnh hội nhập diễn biến phức tạp.

Luật sư Cường cho rằng thực tiễn về tình hình dẫn độ tội phạm trong thời gian qua đặt ra yêu cầu phải cụ thể hóa quy định về dẫn độ, cụ thể là phải có khung pháp lý và quy định rõ ràng về dẫn độ.

“Để ngăn chặn tình trạng t.ội ph.ạm bỏ trốn ra nước ngoài và tạo thuận lợi trong việc dẫn độ, cần nghiên cứu ban hành đạo luật chuyên biệt về dẫn độ với điều kiện phải bảo đảm các yêu cầu về chính trị, ngoại giao, pháp luật”.

Hiện nay, việc dẫn độ được quy định tại chương 4 Luật tương trợ tư pháp 2007. Theo đó, dẫn độ là việc một nước chuyển giao cho nước khác người có h.ành v.i phạm tội hoặc người bị kết án hình sự đang có mặt trên lãnh thổ nước mình để nước được chuyển giao truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành án đối với người đó.

Các cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền của Việt Nam có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài dẫn độ cho Việt Nam người có h.ành v.i phạm tội hoặc bị kết án hình sự mà bản án đã có hiệu lực pháp luật để truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành án.

Yêu cầu dẫn độ được gửi thông qua đường ngoại giao. Văn bản yêu cầu dẫn độ phải kèm theo các tài liệu mô tả chi tiết về người bị yêu cầu dẫn độ, bao gồm các thông tin để xác định đặc điểm nhận dạng, quốc tịch và nơi cư trú của người đó…

Khi yêu cầu dẫn độ liên quan đến người chưa bị kết án thì phải kèm theo bản sao lệnh bắt của thẩm phán hay người có thẩm quyền khác của Việt Nam và văn bản xác nhận theo quy định của bên được yêu cầu dẫn độ, việc chuẩn bị xét xử về t.ội ph.ạm đã thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam, thông tin xác nhận người bị dẫn độ là người được nêu trong lệnh bắt.

Văn phòng Interpol Việt Nam là một thành phần của Interpol quốc tế sẽ có văn bản thông báo về việc truy nã quốc tế này để truy tìm đối tượng ở các nước.

DANH TRỌNG – THÂN HOÀNG, theo Tuổi Trẻ online

Load More In Pháp luật

Leave a Reply

Check Also

Không cắt điện nhà người định nhảy lầu tại tòa

(PL)- Công ty Điện lực Gò Vấp khẳng định không có việc sẽ cắt điện tại nhà người phụ nữ đị…