Home Thế giới T.Q thá.ch thức luật pháp quốc tế

T.Q thá.ch thức luật pháp quốc tế

22 min read
0
0
119

TTO – Từ ngày 3-7, nh.óm tàu Haiyang Dizhi 8 (Hải Dương Địa Chất 8, tàu thăm dò địa chất) của T.Q đã hoạt đ.ộng trong vùng biển thuộc vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, gần khu vực Tư Chính – Vũng Mây.

Tàu khảo sát địa chất Hải Dương 8 của T.Q – Ảnh: cgs.gov.cn

Hoạt đ.ộng của nh.óm tàu Haiyang Dizhi 8 trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam đã v.i ph.ạm ngh.iêm trọng Công ước của Liên Hiệp Quốc về Luật biển 1982 (UNCLOS), x.âm ph.ạm cá.c quyền chủ quyền và quyền tài phá.n của Việt Nam ở vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa Việt Nam tại khu vực phía nam Biển Đông.

Xâm phạm ra sao?

Theo qu.y đ.ịnh của UNCLOS 1982, quốc gia ven biển có cá.c quyền chủ quyền về việc thăm dò, bảo tồn và quản lý cá.c tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên sinh vật hoặc kh.ông sinh vật của vùng nước đ.áy biển, của đ.áy biển và vùng đất dưới đ.áy biển cũng như những hoạt đ.ộng khá.c nhằm thăm dò, khai thá.c vì mục đích kinh tế trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý tính từ đường cơ sở.

Hoạt đ.ộng của nh.óm tàu T.Q nếu nhằm mục đích thăm dò trữ lượng dầu khí ở đ.áy vùng đặc quyền kinh tế (thềm lục địa của Việt Nam) đã x.âm ph.ạm cá.c quyền chủ quyền của Việt Nam.

Nếu hoạt đ.ộng thăm dò địa chất nhằm phục v.ụ hoạt đ.ộng ngh.iên c.ứu khoa học thì dù dưới mục đích hòa bình hay kh.ông, T.Q cũng đã x.âm ph.ạm quyền tài phá.n của Việt Nam trên vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

Hoạt đ.ộng của nh.óm tàu T.Q còn đe d.ọa hòa bình và ổn định trong khu vực, x.âm h.ại cá.c quyền tự do đi l.ại và khai thá.c kinh tế của Việt Nam cũng như cá.c quốc gia khá.c (được Việt Nam cho phép) tại đây.

Điều 73 của UNCLOS qu.y đ.ịnh cá.c quốc gia ven biển có quyền thực thi cá.c hoạt đ.ộng hành pháp và tư pháp như kh.ám x.ét, đ.iều tr.a, b.ắt gi.ữ và tiến hành cá.c hoạt đ.ộng t.ố t.ụng mà quốc gia này cảm thấy là cần thiết để đ.ảm b.ảo cá.c qu.y đ.ịnh và ph.áp l.uật của mình phải được tuân thủ. Đây là cá.c quyền tài phá.n mà c.ông ước cho phép cá.c quốc gia ven biển th.ực h.iện để bảo vệ quyền chủ quyền của mình trong vùng đặc quyền kinh tế.

Đối với cá.c quốc gia nước ngoài, trong vùng đặc quyền kinh tế của quốc gia ven biển, cá.c tàu thuyền của họ được hưởng quyền tự do đi l.ại nhưng cũng phải tuân thủ theo cá.c luật định của quốc gia ven biển và cá.c qu.y đ.ịnh khá.c của luật quốc tế (điều 58).

Như vậy, c.ông ước có cá.c điều khoản và qu.y đ.ịnh chặt chẽ để bảo vệ quyền lợi của cá.c quốc gia ven biển trong vùng đặc quyền kinh tế của mình. Chính T.Q cũng đã dựa vào cá.c cơ sở pháp lý trên mà xua đ.uổi tàu Impeccable của Mỹ ra khỏi vùng nước của đảo Hải Nam, khi tàu này th.ực h.iện khảo sát tại đây vào năm 2009.

T.Q thá.ch thức luật pháp quốc tế - Ảnh 2.

Hành trình tàu khảo sát địa chất Hải Dương 8 của T.Q ở phía tây quần đảo Trường Sa, theo truy v.ết của Marine Traffic từ ngày 3 đến 19-7 – Ảnh: Tuổi Trẻ/Marine Traffic

Vùng biển kh.ông tr.anh ch.ấp

Khu vực nhà giàn DK1, trong đó có bãi Tư Chính, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý tính từ đường cơ sở của Việt Nam và là thềm lục địa phía nam của Việt Nam.

Đây là vùng biển được hoạch định theo UNCLOS 1982.

Vùng biển này kh.ông tr.anh ch.ấp với nước nào và càng kh.ông tr.anh ch.ấp với T.Q.

Việc T.Q vẽ “đường lưỡi bò” liếm qua 60% vùng biển Việt Nam, biến vùng biển kh.ông tr.anh ch.ấp của Việt Nam thành vùng tr.anh ch.ấp là hoàn toàn phi pháp, kh.ông được luật pháp quốc tế c.ông nhận.

Phá.n quyết của T.òa trọng tài quốc tế trong v.ụ Philippines kiện T.Q – một văn bản pháp lý quốc tế hướng dẫn, giải thích Công ước 1982 – đã bá.c bỏ thẳng thừng yêu sá.ch “đường lưỡi bò” của T.Q.

Mặc dù T.Q kh.ông tham gia v.ụ kiện và tuyên bố kh.ông chấp nhận phá.n quyết, nhưng văn bản pháp lý này vẫn nguyên giá trị của nó.

Phá.n quyết khẳng định rằng “đường lưỡi bò” kh.ông có cơ sở pháp lý, nghĩa là nó kh.ông có giá trị gì để T.Q đ.òi quyền khai thá.c tài nguyên trong “đường lưỡi bò”.

Do đó, T.Q kh.ông có vùng biển hợp pháp nào tr.anh ch.ấp với Việt Nam tại khu vực DK1, trong đó có bãi Tư Chính.

T.òa trọng tài quốc tế kết luận rằng kh.ông có c.ăn c.ứ pháp lý nào để T.Q yêu sá.ch cá.c quyền lịch sử đối với tài nguyên, bên ngoài những quyền qu.y đ.ịnh trong c.ông ước, tại cá.c vùng biển nằm bên trong “đường chín đoạn”.

Đi theo bảo vệ tàu còn có ít nhất 3 tàu hải giám của T.Q được vệ tinh ph.át h.iện, đặc biệt là tàu hải cảnh 12.000 tấn ký hiệu 3901 và tàu dân quân biển Qiong Sansah Yu0014. Tín hiệu vệ tinh cũng ghi nhận sự hiện diện của 3 tàu hải cảnh T.Q là Haijing 37111, Haijing và Zhonguo Haijing 46303.

hai canh

Tàu hải cảnh 3901 của T.Q là một trong những tàu tuần duyên lớn nhất thế giới – Ảnh: Twetter

Chuyên gia quốc tế nói gì?

Ông Gregory Poling, giám đốc Sá.ng kiến minh bạch hàng hải châu Á thuộc Trung tâm Nghiên c.ứu ch.iến lược và quốc tế (Mỹ), nhận định nhiều nước trong khu vực đang th.eo d.õi và lo ng.ại cá.ch T.Q hành xử trong vùng biển Việt Nam.

“Bắc Kinh sẽ kh.ông từ bỏ ngăn cản cá.c nỗ lực khai thá.c dầu khí của bất kỳ nước nào trong “đường lưỡi bò” (vô lý do họ vẽ ra – PV). Họ sẽ tiếp diễn hành đ.ộng đó bằng việc b.ắt nạt và hăm d.ọa cá.c nước khá.c, nhưng hạn chế sử d.ụng v.ũ l.ực.

Nếu quốc gia đó kiên quyết đ.ối đ.ầu, trong trường hợp này là Việt Nam và có thể là Malaysia chẳng hạn, Bắc Kinh sẽ tìm cá.ch xuống nước nhưng sẽ kh.ông thôi thử l.ại trò đó vào dịp khá.c” – ông Poling c.ảnh b.áo.

Nhà ngh.iên c.ứu Collin Koh (Singapore) c.ảnh b.áo nếu T.Q quyết tâm l.eo th.ang c.ăng th.ẳng trong v.ụ việc lần này, hình ảnh một quốc gia có trá.ch nhiệm mà nước này cố gắng xây dựng sẽ s.ụp đ.ổ.

“Những tình huống l.eo th.ang c.ăng th.ẳng có thể dẫn tới những khó khăn chưa thể lường trước cho T.Q vào năm tới, khi Việt Nam đảm nhiệm cương vị ch.ủ t.ịch luân phiên ASEAN. Nó cũng đi ngược l.ại bức tranh mà Bắc Kinh g.ắng s.ức tô vẽ, đó là một Biển Đông hòa bình và ổn định kh.ông cần tới sự c.an th.iệp từ bên ngoài” – ông nói.

DUY LINH

LÊ NGHIÊM, theo Tuổi Trẻ

Load More In Thế giới

Leave a Reply

Check Also

Một câu nói của ô.ng Trump thổi b.ay 10 tỷ USD từ Huawei

Theo Huawei, lệnh c.ấm vận từ Mỹ đã làm cho c.ô.ng ty gặp nhiều kh.ó kh.ăn trong việc kinh…