Home Thế giới World Cup 2022: 200 tỷ USD và ‘trung tâm nô lệ’ thời hiện đại

World Cup 2022: 200 tỷ USD và ‘trung tâm nô lệ’ thời hiện đại

31 min read
0
0
130

Qatar có đủ tiền để đảm bảo cá.c cơ sở hạ tầng cần thiết cho việc đăng cai World Cup 2022. Nhưng sự phù hợp về văn hóa và chính sá.ch lao đ.ộng tại đây luôn b.ị đặt dấu hỏi lớn.

Chỉ trong vòng một thế hệ, Qatar đã chuyển mình từ đất nước của những làng chài nghèo đói trở thành quốc gia có chỉ số GDP đầu ng.ười cao nhất hành tinh. Sự kết hợp của doanh thu nhiên liệu khí đ.ốt, lao đ.ộng nước ngoài và sự tự trị của một tiểu vương quốc đã giúp Qatar thay đổi nhanh ch.óng đến như vậy.

World Cup 2022: 200 ty USD va 'trung tam no le' thoi hien dai hinh anh 1 Qatar đã chuyển mình từ đất nước của những làng chài nghèo đói trở thành quốc gia có chỉ số GDP đầu ng.ười cao nhất hành tinh. Ảnh: Sputnik.

Việc xây dựng hiện tiến triển rất t.ốt tại thủ đô Doha nước này khi mỗi ngày lại có thêm 12 t.òa nhà mới xuất hiện tại khu đô thị. Những ng.ười thợ xây có mặt khắp mọi nơi trong thành phố, làm việc trong những trang phục lao đ.ộng b.ất ch.ấp cái nóng 40 độ.

Kỳ World Cup trị giá 200 tỷ USD?

Phần lớn hoạt đ.ộng xây dựng này nhằm mục đích phục v.ụ cho kỳ World Cup 2022 sắp đến với 8 sân vận đ.ộng, hệ thống tàu điện ngầm, đường sá đang trong quá trình hoàn thiện. Một vùng đất mà hô.m qua là sa mạc đầy cát thì nay đã là đường phố với hàng cọ 2 bên.

Thá.ng 5/2016, tạp chí kinh doanh Arab.ian Business đưa tin cá.c sân vận đ.ộng phục v.ụ cho World Cup 2022 sẽ có giá từ 8 tỷ USD đến 10 tỷ USD.

So với cá.c thành phố khá.c trên thế giới, Doha là một thứ gì đó hoàn toàn mới lạ. Chỉ một ít cá.c kiến trúc lịch sử tiền hiện đại còn tồn tại đến ngày hô.m nay trong thành phố. Người Qatar bản địa chỉ chiếm một phần rất nhỏ ở đây, và 90% dân số xuất phát từ ng.ười nước ngoài. Việc giành ch.iến th.ắng trong cuộc đua đăng cai World Cup 2022 như một “v.ụ n.ổ lớn” khi đây là lần đầu tiên giải bóng đ.á nam danh tiếng này được t.ổ ch.ức tại Trung Đông.

World Cup 2022: 200 ty USD va 'trung tam no le' thoi hien dai hinh anh 2 Cá.c sân vận đ.ộng có giá từ 8 tỷ USD đến 10 tỷ USD. Ảnh: SC. 

Theo Stuff,cá.c qu.an ch.ức Qatar đang lên kế hoạch để cá.c sân vận đ.ộng sẽ kh.ông b.ị bỏ phí sau kỳ World Cup. Một số phần tại sân có thể được tháo ra để chuyển đến cho cá.c nước đang phát triển có thể sử d.ụng. Công nghệ làm mát tiên tiến cũng sẽ được dùng để hạ nhiệt độ trong sân vận đ.ộng từ 45 độ xuống còn 25 độ.

Bộ trưởng Tài chính Qatar, Ali Shareef Al-Emadi chia sẻ vào năm 2017 rằng quốc gia này chi gần 500 triệu USD mỗi tuần cho việc xây dựng cá.c cơ sở hạ tầng quan trọng để phục v.ụ World Cup 2022.

“Chúng tôi chi gần 500 triệu USD mỗi tuần cho cá.c dự á.n vốn. Và điều này sẽ t.iếp t.ục trong 3, 4 năm tới để hoàn thành mục tiêu giúp đất nước sẵn sàng cho năm 2022”, Emadi nói.

Hơn 200 tỷ USD dự kiến được chi để chuẩn b.ị cho kỳ World Cup này. Emadi cho biết con số này kh.ông chỉ dành cho sân vận đ.ộng mà còn là cảng biển, đường sắt, đường cao t.ốc, sân bay mới, và cá.c b.ệnh v.iện.

“Trung tâm nô lệ” thời hiện đại

Nhưng kể từ khi đảm nhận vai trò chủ nhà World Cup sắp tới từ gần 10 năm trước, câu hỏi về sự phù hợp của Qatar cho giải đấu này đã được đặt ra. Có nhiều bài báo chỉ ra c.ông nhân xây dựng ngoại quốc ở đây kh.ông được trả tiền và còn b.ị đối xử như nô lệ.

Tại Doha, trong một bảo tàng chính phủ mang tên Bin Jelmood, du khá.ch sẽ có được cái nhìn cụ thể về lịch sử nô lệ trong khu vực. Bảo tàng được thiết lập trong ngôi nhà của một cựu con buôn nô lệ. Giữa ngôi nhà là một khoảng sân từng chứa nhiều nô lệ châu Phi ngồi chờ b.ị rao bá.n.

World Cup 2022: 200 ty USD va 'trung tam no le' thoi hien dai hinh anh 3 Bảo tàng Bin Jelmood. Ảnh: Atlas Obscura. 

Hiện nay, Qatar b.ị b.uộc t.ội là trung tâm của chế độ nô lệ thời hiện đại. Tăng trưởng của Qatar được hỗ trợ bởi l.ực l.ượng lao đ.ộng ngoại quốc, nhiều ng.ười trong số đó đến từ cá.c nước nghèo Nam Á. Nếu muốn được coi là đất nước tiên phong của sự phát triển, quốc gia này cần phải chứng minh rằng những ng.ười lao đ.ộng nước ngoài được đối xử nhân đạo.

Qatar phủ nhận cáo b.uộc cho rằng họ bóc l.ột, lạm d.ụng c.ông nhân và khẳng định họ đã th.ực h.iện nhiều cải cá.ch lao đ.ộng. Qatar tuyên bố quốc gia đã có những bước tiến lớn trong sự phát triển của con ng.ười kể từ khi đất nước bãi bỏ chế độ nô lệ vào năm 1952.

Thá.ng 6/2019, nhật báo Arab News đăng tải một phim tài liệu được th.ực h.iện bởi đài truyền hình Đức WDR t.iết l.ộ một sự thật k.inh kh.ủng rằng ít nhất 1400 c.ông nhân nhập cư từ Nepal đã ch.ế.t khi đang xây dựng cá.c sân vận đ.ộng cho kỳ World Cup 2022 tại Qatar.

Theo số liệu của chính phủ Nepal, cá.c v.ụ t.ai n.ạn nơi c.ông trường và điều kiện sống tồi tàn ở Qatar đã c.ướp đi khoảng 110 sinh mạng lao đ.ộng Nepal mỗi năm.

World Cup 2022: 200 ty USD va 'trung tam no le' thoi hien dai hinh anh 4 Đã có rất nhiều lao đ.ộng nhập cư th.iệt m.ạng. Ảnh: Getty.

Gia đình những ng.ười th.iệt m.ạng chia sẻ với WDR rằng họ kh.ông nhận được khoản b.ồi th.ường nào từ Doha cho những th.ương v.ong này.

Phim tài liệu đ.iều tr.a của WDR, mang tên “Cạm bẫy ở Qatar” đã phơi bày hoàn cảnh khó khăn của những ng.ười c.ông nhân b.ị b.uộc phải sống trong cá.c trại đông đúc và kh.ông được đ.áp ứng những nhu cầu cơ bản của con ng.ười.

Bất chấp những nỗ lực của chính phủ Nepal nhằm ngăn cản c.ông dân của họ đến Qatar làm việc, nhiều ng.ười vẫn rời đi với hy vọng kiếm được nguồn thu nhập lớn hơn.

“Chúng tôi b.ị b.ắt đi. Thực đơn mỗi ngày chỉ có nước và bá.nh mì. Kh.ông có tiền, chúng tôi kh.ông thể làm được bất kỳ điều gì khá.c. Thá.ng này qua thá.ng khá.c, tình hình ngày một tồi t.ệ hơn. Tôi kh.ông chắc mình có thể trụ được bao lâu nữa. Tôi chỉ muốn về nhà. Chúng tôi thậm chí còn kh.ông thể liên lạc với gia đình mình ở Nepal”, Dil Prasad, một thợ xây, chia sẻ.

Dinesh Regimi, một nhà báo đến từ thủ đô Kathmandu của Nepal đã làm việc 3 năm tại Qatar, cho biết cá.c điều kiện sống của c.ông nhân nhập cư từ Nepal đã kh.ông được cải thiện từ khi Doha giành quyền đăng cai World Cup 2022 gần một thập kỷ trước.

“Khi tôi ở Qatar vài năm trước, những ng.ười lao đ.ộng Nepal di cư đến đất nước khắc ngh.iệt này và mang theo rất nhiều hy vọng. Nhưng họ đã kh.ông nhận được mức lương cơ bản, và điều kiện sống thì cực kỳ tồi t.ệ. Luôn có một hàng dài những ng.ười lao đ.ộng nhập cư tại đại sứ quá.n Nepal ở Doha t.ìm k.iếm sự c.ứu trợ và c.an th.iệp”, Regimi nói với Arab News.

“Những di cư gặp nhiều khó khăn khi trở về nhà. Một số ch.ế.t trong khi làm việc, một số ch.ế.t trong lúc ngủ. Môi trường sống tồi tàn đã c.ướp đi nhiều sinh mạng. Chính phủ Qatar sẽ kh.ông tiến hành kh.ám ngh.iệm t.ử th.i với cá.c n.ạn nh.ân đó. Tôi cho rằng số ng.ười ch.ế.t phải lên đến 150 ng.ười mỗi năm”, Regimi nói thêm.

World Cup 2022: 200 ty USD va 'trung tam no le' thoi hien dai hinh anh 5  Những ng.ười lao đ.ộng Nepal di cư đến Qatar với hy vọng kiếm được thu nhập cao hơn. Ảnh: AFP. 

Năm 2017, Regimi tới Nepal để gặp những gia đình m.ất ng.ười thân khi làm việc ở Qatar và ph.át h.iện được những câu chuyện th.ương t.âm.

Kishore Tamang đến Qatar vào năm 2015 với hy vọng có thể kiếm đủ tiền trả nợ cho gia đình. Nhưng chỉ trong vòng một năm, anh đã th.iệt m.ạng sau khi ng.ã xuống từ bức tường của một sân vận đ.ộng đang được xây cho World Cup. Gia đình anh đã kh.ông nhận được một xu b.ồi th.ường nào.

Chuyện tương tự xảy đến với Jagat Nepali. Anh qu.a đ.ời chỉ sau 6 thá.ng tại Qatar bởi cái nóng khủng kh.iếp và điều kiện tồi tàn nơi cá.c trại lao đ.ộng nhập cư.

“Chúng tôi nhận thức được tình hình tại Qatar và những khó khăn mà c.ông nhân Nepal phải đối mặt ở đó. Chúng tôi đang cố gắng để ngăn mọi ng.ười đến những nơi như vậy”, một qu.an ch.ức chính phủ từ Sở Di trú Nepal nói với Arab News.

Sự khá.c biệt văn hóa là thá.ch thức lớn

Những ng.ười kh.ông tá.n th.ành v.iệc t.ổ ch.ức World Cup cũng đã cáo b.uộc Qatar mua chuộc giải đấu và đất nước này kh.ông có văn hóa bóng đ.á mạnh mẽ.

Theo thống kê, bóng đ.á hiện là môn thể thao phổ biến nhất tại Qatar. Nhưng trong quá khứ, săn b.ắt bằng chim ưng hay đua lạc đà mới là những môn được yêu thích nhất.

World Cup 2022: 200 ty USD va 'trung tam no le' thoi hien dai hinh anh 6 Người chơi tại một cuộc thi chim ưng ở Qatar. Ảnh: Reuters.

Tại đây, chim ưng được chăm bẵm như những chú ngựa đua, và có giá trung bình khoảng 213.000 USD mỗi con. Chúng được phép lên máy bay, và thậm chí có hẳn một b.ệnh v.iện chuyên d.ụng dành cho chim ưng ở Doha.

Nhiều ng.ười đã tự hỏi làm thế nào mà Qatar, một quốc gia vô cùng cực đoan với Giáo luật Sharia của đạo Hồi, có thể đ.áp ứng được nhu cầu, sở thích của 1,5 triệu du khá.ch như dự kiến khi nhiều ng.ười trong số đó xem World Cup còn là dịp để nh.ậu nhẹt.

Kiếm được một chai b.ia chưa bao giờ là dễ dàng tại Qatar. Nhiều ng.ười nước ngoài đã b.ị ph.ạt 100 roi cho việc tiêu thụ đồ uống có cồn. Đầu năm nay, đồ uống có cồn b.ị đ.á.nh thuế 100% khi nhập khẩu vào Qatar.

Đây là quốc gia mà đ.ồng t.ính luyến ái b.ị xem là phạm pháp và có thể phải ngồi t.ù vì điều này. Ngay cả việc nắm tay nhau ở nơi c.ông cộng cũng là việc c.ấm kỵ.

World Cup 2022: 200 ty USD va 'trung tam no le' thoi hien dai hinh anh 7 Một ng.ười hâm mộ uống b.ia tại World Cup 2018. Ảnh: Getty. 

Chia sẻ với phóng viên báo Stuff, cá.c qu.an ch.ức Qatar nói rằng những ng.ười hâm mộ muốn uống b.ia r.ượu có thể đến xà lan tại bến cảng, nơi mà việc kiểm soát đồ uống có cồn của đất nước sẽ được thả lỏng.

Qatar chắc ch.ắn đủ tiền và nhân lực để phục v.ụ dòng ng.ười hâm mộ ở World Cup 2022. Nhưng liệu họ có đủ bao dung để chịu đựng sự khá.c biệt văn hóa?

Minh Đức, theo Zing

Load More In Thế giới

Leave a Reply

Check Also

Một câu nói của ô.ng Trump thổi b.ay 10 tỷ USD từ Huawei

Theo Huawei, lệnh c.ấm vận từ Mỹ đã làm cho c.ô.ng ty gặp nhiều kh.ó kh.ăn trong việc kinh…